Variational là gì? Variational là giao thức P2P cho giao dịch, thanh toán và bù trừ phái sinh như Perps, Futures, Options. Dự án cung cấp nền tảng Omni cho Retail và Pro cho tổ chức, vận hành theo cơ chế RFQ với Settlement Pool tách biệt. Vậy chi tiết dự án này có gì đặc biệt, hãy cùng Hak Research tìm hiểu trong bài viết này nhé.

Trước khi vào bài viết, mọi người có thể tham khảo một số bài viết sau để hiểu rõ hơn nhé

Tổng Quan Về Variational

Variational là gì?

Variational là một giao thức hạ tầng phi tập trung cho phép giao dịch, thanh toán và bù trừ các công cụ phái sinh như Perpetual, Futures, Options và các sản phẩm phái sinh tùy chỉnh theo cơ chế Peer To Peer (P2P). Dự án được phát triển bởi hai nhà sáng lập từng là VP tại Genesis Trading nhằm giải quyết những hạn chế của hệ thống giao dịch phái sinh hiện tại như lệ thuộc vào Market Maker bên ngoài, thiếu tùy biến và quy trình vận hành thủ công kém hiệu quả.

Variational cung cấp hai ứng dụng chính: Omni — nền tảng giao dịch Perps không phí dành cho người dùng cá nhân với mô hình Market Making khép kín và Pro — giải pháp dành cho tổ chức để giao dịch OTC các sản phẩm phái sinh phức tạp với quy trình hoàn toàn Onchain. Cả hai đều chạy trên cùng một nền tảng hạ tầng là Variational Protocol với các thành phần kỹ thuật chuyên biệt và hệ thống quản trị rủi ro chặt chẽ.

Variational là gì

Điểm khác biệt của Variational:

  • Giao thức Trading P2P với Settlement Pool tách biệt hoàn toàn, không có rủi ro lan truyền giữa các vị thế
  • Hỗ trợ Derivatives tùy chỉnh từ Perps, Futures, Options đến Structured Products và Swaps
  • Tối ưu hóa chi phí và độ trễ giao dịch bằng mô hình Request-For-Quote (RFQ) thay vì Orderbook
  • Tất cả giao dịch được Clearing và Settlement Onchain, loại bỏ quy trình thủ công phức tạp như Telegram, ISDA, Bank Wire
  • Omni Liquidity Provider (OLP) làm đối tác duy nhất với người dùng trên Omni, đảm bảo thanh khoản tức thì và không phụ thuộc Market Maker bên ngoài
  • Cơ chế quản trị và quản lý Margin tùy biến theo từng Settlement Pool, hỗ trợ cả Portfolio Margin và Per Asset Margin
  • Thiết kế Module an toàn với Smartcontract cô lập theo từng cặp giao dịch (User <> Counterparty)

Mô hình & Cơ chế hoạt động

Thành phần cấu tạo của Variational:

  • Variational Protocol: lớp hạ tầng xử lý Logic giao dịch, ký quỹ, thanh lý và quản lý vị thế
  • Settlement Pool: Smartcontract tách biệt theo từng cặp Trader là nơi lưu trữ tài sản thế chấp và ghi nhận trạng thái vị thế
  • Omni: giao diện người dùng cho Retail Trader nơi giao dịch Perps với OLP
  • Pro: giao diện cho tổ chức, hỗ trợ giao dịch OTC các sản phẩm phái sinh tùy chỉnh
  • OLP (Omni Liquidity Provider): Engine Market Making khép kín, trích giá, cung cấp thanh khoản và quản lý rủi ro
  • RFQ System: cơ chế khởi tạo, trả giá và khớp lệnh theo yêu cầu định giá thay vì Orderbook truyền thống

Cơ chế hoạt động của Variational diễn ra như sau:

  • Tạo Settlement Pool: mỗi cặp giao dịch (ví dụ: User <> OLP hoặc Fund A <> Fund B) có một Settlement Pool riêng biệt. Pool chứa thông tin ký quỹ, vị thế mở, quy tắc thanh lý.
  • Khởi tạo RFQ: User hoặc Institution tạo yêu cầu giao dịch qua RFQ, mô tả chi tiết công cụ muốn giao dịch (Asset, kỳ hạn, Leverage…).
  • Nhận Quote: các Maker hoặc OLP trên Omni phản hồi với báo giá và các điều khoản (giá, Margin, Liquidation Rule…).
  • Khớp lệnh: User chọn Quote, hệ thống sẽ chuẩn bị giao dịch, tạo Pool (nếu chưa có), cả hai bên ký Smartcontract và nạp ký quỹ.
  • Quản lý Margin và thanh lý: hệ thống tự động kiểm tra mức ký quỹ nếu rơi dưới Maintenance Margin thì sẽ thanh lý theo điều khoản đã định (ví dụ: +0.5% giá Mark).
  • Kết thúc giao dịch: khi lệnh đóng hoặc đáo hạn, Smartcontract phân bổ tài sản tương ứng từ Settlement Pool cho hai bên.

Cơ chế vận hành OLP trên Omni:

  • Vault: Nơi lưu trữ USDC và tài sản thế chấp cho OLP, người dùng có thể gửi vốn vào Vault để nhận lợi nhuận từ hoạt động Market Making
  • Market Making Engine: thuật toán tính giá của OLP dựa trên dữ liệu từ Cex, Dex, OTC… để tạo ra mức Spread hợp lý
  • Risk Management: hệ thống theo dõi OI, Skew, VaR và thực hiện hedge tự động nhằm bảo toàn vốn cho Vault
  • Incentive Alignment: OLP giữ toàn bộ Spread, phần doanh thu được chia lại cho Depositor và giao thức (qua Fee Volume-based), tạo động lực duy trì Spread cạnh tranh

Cơ chế của Pro cho giao dịch OTC tổ chức:

  • Tổ chức điền RFQ với chi tiết sản phẩm phái sinh muốn giao dịch
  • Maker trả giá theo thông số yêu cầu
  • Cả hai bên xác nhận Quote, nạp ký quỹ vào Smartcontract Settlement Pool
  • Giao thức quản lý vị thế, ký quỹ, Funding Rate và tự động thanh lý nếu vi phạm Margin
  • Toàn bộ quy trình Booking, Clearing và Settlement được tự động hóa và minh bạch hóa Onchain

Lộ Trình Phát Triển

Update…

Core Team

Variational được đồng sáng lập bởi Lucas Schuermann và Edward Yu, hai nhân vật có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính định lượng và giao dịch thị trường Crypto. 

Đối với Lucas Schuermann: 

  • Cựu VP of Engineering tại Genesis Trading (một bộ phận của DCG – Digital Currency Group)
  • Đồng sáng lập quỹ đầu tư định lượng Qu Capital từ năm 2017
  • Tốt nghiệp Columbia University chuyên ngành Khoa học Máy tính
  • Có kinh nghiệm xây dựng hạ tầng giao dịch Algorithmic, đặc biệt trong các sàn Cex và Dex

Đối với Edward Yu:

  • Cựu VP of Quant Trading tại Genesis Trading
  • Đồng sáng lập Qu Capital, phụ trách thiết kế và triển khai các chiến lược giao dịch định lượng
  • Cũng tốt nghiệp từ Columbia University, chuyên sâu về mô hình tài chính và tối ưu hóa thuật toán

Sau khi Qu Capital được DCG mua lại vào năm 2019, cả hai gia nhập Genesis Trading và phụ trách hàng trăm tỷ USD volume giao dịch. Đến năm 2021, họ rời Genesis để thành lập Variational như một quỹ Market Making độc lập trước khi chuyển hướng xây dựng giao thức Variational Protocol vào năm 2023.

Investor

  • 23/10/2024: Variational đã thông báo kêu gọi thành công 10 triệu USD từ các quỹ đầu tư Bain Capital Crypto, Hack VC, Coinbase Ventures,…
  • 04/06/2025: Variational đã thông báo kêu gọi thành công 1.5 triệu USD từ các quỹ đầu tư Mirana Ventures, Caladan,… 

Tokenomics

Update …

Sàn Giao Dịch

Update …

Kênh Thông Tin Của Dự Án

Tổng Kết

Variational đang định nghĩa lại cơ sở hạ tầng cho thị trường phái sinh trên Blockchain bằng cách kết hợp mô hình giao dịch P2P, Smartcontract tách biệt, và Engine Market Making chuyên nghiệp. Omni hướng tới trải nghiệm giao dịch Perps không phí và an toàn cho người dùng cá nhân còn Pro giải quyết bài toán quy trình thủ công, thiếu minh bạch trong giao dịch OTC của các tổ chức tài chính. Với kiến trúc rõ ràng, định hướng đa sản phẩm và sự tách biệt rủi ro trên từng giao dịch, Variational là một trong những bước tiến quan trọng hướng tới thị trường phái sinh phi tập trung có quy mô và tính hiệu quả ngang bằng với tài chính truyền thống.