Series 40: Crypto Unlock | Concero V2 & Bước Tiến Trong Cross-Chain Messaging

Hiện nay, các giải pháp kết nối Cross-Chain thường phải đánh đổi giữa tốc độ và tính an toàn. Nhiều giao thức Blockchain đa chuỗi buộc phải chọn hoặc ưu tiên bảo mật hoặc ưu tiên tốc độ, dẫn đến hạn chế về khả năng mở rộng. Phương pháp mật mã thuần túy đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu cao nhờ cơ chế xác minh bằng chứng mật mã và đồng thuận phân tán, nhưng đòi hỏi rất nhiều tài nguyên tính toán nên khó áp dụng cho các ứng dụng thời gian thực quy mô lớn. Trong khi đó, phương pháp dựa vào Staking tận dụng cơ chế Stake và Slashing để khuyến khích hành vi đúng, nhưng thường gây độ trễ cao do phải khóa vốn, chờ thời gian xử phạt và còn tiềm ẩn rủi ro tập trung khi một số bên nắm nhiều vốn có thể phối hợp tấn công hệ thống.

Ngoài ra, nhiều cầu nối Cross-Chain hiện tại còn phụ thuộc vào các bên trung gian hoặc Multisig tập trung, trở thành điểm yếu cho Hacker. Thực tế, các cầu nối Cross-Chain đã bị Hack tổng cộng hơn 2,8 tỷ USD, chiếm gần 40% tổng giá trị bị Hack trong toàn bộ Web3 theo thống kê từ Chainlink. Điều này cho thấy mức độ rủi ro và thách thức rất lớn trong việc đảm bảo an ninh cho hoạt động chuyển tài sản và tin nhắn (Message) giữa các chuỗi.

Mục tiêu của Concero V2

• ConceroRouter Contracts: Đây là các Smart Contract được triển khai trên từng Blockchain mà Concero hỗ trợ, đóng vai trò là cổng vào cho mọi tương tác của người dùng.
• Chainlink Functions: Đây là lớp tính toán phi tập trung đóng vai trò xác minh mật mã cho Concero. Hệ thống hoạt động trên một mạng lưới Oracle phi tập trung (DON) gồm nhiều node độc lập. Các Node này kiểm tra block nguồn để xác nhận giao dịch có thật sự diễn ra, sau đó cùng ký vào báo cáo đồng thuận. Báo cáo này trở thành bằng chứng mật mã được chuyển đến ConceroVerifier trên Arbitrum One, rồi từ đó chuyển tiếp tới ConceroRouter trên Chain đích. Nhờ đó, mọi tin nhắn đều có bằng chứng khách quan, không phụ thuộc vào sự trung thực của Relayer.
• Symbiotic Contracts: Đây là bộ Smart Contract của giao thức Symbiotic, cung cấp lớp bảo mật kinh tế cho Concero V2. Các Relayer phải Stake tài sản do cộng đồng ủy thác làm cam kết kinh tế trước khi tham gia. Symbiotic thiết lập cơ chế thưởng và phạt, hành vi đúng được thưởng phí, gian lận sẽ bị Slashing. Cơ chế này buộc Relayer phải trung thực và duy trì an ninh cho toàn bộ hệ thống.
• Relayer Nodes (Symbiotic Relayers): Đây là các node Off-chain đảm nhiệm việc truyền tải tin nhắn giữa các Blockchain. Concero V2 dùng mô hình Dual-Relayer với Relayer A bắt buộc và Relayer B tùy chọn. Relayer A lắng nghe Event từ ConceroRouter trên chain nguồn, kích hoạt quá trình xác minh qua Chainlink Functions, rồi chuyển tiếp báo cáo hợp lệ về ConceroRouter trên chain đích. Relayer B chạy song song, gửi xác nhận trực tiếp đến chain đích để tăng tốc độ hoặc tăng thêm lớp bảo mật. Việc sử dụng Relayer B do nhà phát triển quyết định, giúp cân bằng giữa hiệu suất và an toàn.

• Bước 1 – Người dùng khởi tạo giao dịch trên Chain nguồn: Người dùng hoặc hợp đồng thông minh gọi hàm gửi tin nhắn của ConceroRouter trên Blockchain nguồn, kèm dữ liệu và thông tin Chain đích. Ví dụ: gửi yêu cầu chuyển một NFT từ Ethereum sang Polygon. Ngay khi hàm được gọi, ConceroRouter sẽ phát ra một Event chứa chi tiết thông điệp vừa nhận.
• Bước 2 – Relayer A tiếp nhận sự kiện: Off-chain Relayer A lắng nghe Event từ ConceroRouter. Khi phát hiện giao dịch nguồn, Relayer A đóng gói thông điệp và gửi lên Master Chain (Arbitrum One) nơi triển khai ConceroVerifier, để yêu cầu xác thực qua Chainlink Functions.
• Bước 3 – Relayer B chạy song song: Nếu thông điệp gắn liền với tài sản, Relayer B cũng tiếp nhận sự kiện và gửi ngay xác nhận đến ConceroRouter trên Chain đích. Xác nhận này không mở khóa tài sản mà chỉ báo hiệu có một giao dịch nguồn đang chờ xử lý, tạo thêm một lớp xác minh nhanh.
• Bước 4 – Chainlink Functions xác thực giao dịch: Trên Master Chain, ConceroVerifier chuyển yêu cầu xác thực cho mạng lưới Chainlink DON. Các Node kiểm tra Block nguồn để đảm bảo giao dịch tồn tại và hợp lệ. Khi tối thiểu 3/4 Node đồng thuận, hệ thống tạo ra Verification Report chứa bằng chứng mật mã. Báo cáo này được trả về ConceroVerifier và chuyển cho Relayer A.
• Bước 5 – Relayer A gửi bằng chứng về Chain đích: Relayer A giải mã báo cáo từ Chainlink và gửi cùng dữ liệu giao dịch gốc tới ConceroRouter trên Chain đích. Như vậy, Chain đích nhận được cả thông điệp cần thực thi và bằng chứng giao dịch nguồn.
• Bước 6 – ConceroRouter (Chain đích) xác thực và hoàn tất: ConceroRouter trên Chain đích kiểm tra chữ ký từ báo cáo Chainlink để chắc chắn tính hợp lệ và đối chiếu Hash nhằm đảm bảo dữ liệu không bị thay đổi. Với các thông điệp mang giá trị, hệ thống chỉ coi là hợp lệ khi có đủ báo cáo từ Chainlink và xác nhận bổ sung từ Relayer B, sau đó mới kết luận thông điệp đã được xác minh an toàn và tiến hành thực thi.

• Kết hợp DeFi đa chuỗi và NFT/Metaverse: Concero V2 cho phép các giao thức DeFi trên nhiều Blockchain kết nối mượt mà. Người dùng có thể thế chấp tài sản trên Ethereum để vay trên Arbitrum, hoặc tận dụng thanh khoản được điều hướng tự động tới nơi có lợi suất cao nhất. Các giao dịch phức tạp như Flash Loan cũng có thể triển khai nguyên tử xuyên chuỗi. Đồng thời, Concero hỗ trợ truyền tải dữ liệu dung lượng lớn, giúp NFT di chuyển giữa các Blockchain mà vẫn giữ nguyên Metadata và lịch sử sở hữu. Điều này mở ra các Metaverse liên thông, nơi vật phẩm và danh tính số có thể được công nhận xuyên suốt nhiều hệ sinh thái.
• Quản trị DAO đa chuỗi và dApp Omnichain: Concero V2 mang đến giải pháp cho DAO trong việc triển khai cơ chế biểu quyết và quản lý tài sản trải rộng trên nhiều Blockchain. Các đề xuất được truyền tải trung thực, thực thi đồng bộ và hỗ trợ ủy quyền bỏ phiếu xuyên chuỗi. Với dApp Omnichain, lập trình viên chỉ cần một Codebase duy nhất, trạng thái ứng dụng được Concero tự động đồng bộ. Nhờ đó, người dùng có thể tương tác ở bất kỳ Chain nào mà vẫn giữ trải nghiệm thống nhất và liền mạch.
• Tích hợp Blockchain doanh nghiệp và danh tính liên chuỗi: Concero V2 phù hợp với nhu cầu kiểm toán và tuân thủ trong môi trường doanh nghiệp. Nó hỗ trợ chia sẻ dữ liệu an toàn giữa các Private Chain và Public Chain, ứng dụng trong lĩnh vực ngân hàng, chuỗi cung ứng, y tế hay môi trường. Ngoài ra, Concero còn tạo ra hệ thống danh tính và uy tín phân tán, cho phép Credential hoặc Reputation được công nhận trên nhiều Chain. Nhờ đó, người dùng có thể hình thành một danh tính số thống nhất trong Web3.
• Trừu tượng hóa tài khoản và bảo vệ MEV đa chuỗi: Concero V2 giúp người dùng kiểm soát tài sản đa chuỗi thông qua một tài khoản duy nhất, đồng thời mở rộng tính năng Social Recovery và đồng bộ hóa bảo mật trên nhiều Chain. Cơ chế xác nhận nhanh và phi tập trung giúp giảm thiểu rủi ro MEV như Front-Running hay Sandwich Attack. Người dùng có thể Swap Token nguyên tử xuyên chuỗi, thực hiện giao dịch Time-Locked hoặc sử dụng bể giao dịch riêng tư liên chuỗi. Tất cả điều này góp phần mang lại sự công bằng và an toàn hơn trong toàn bộ hệ sinh thái Blockchain.