Shelby Là Gì? Giao Thức Storage Sub Second Cho Web3 Và AI

Shelby là giao thức lưu trữ nóng phi tập trung, được đồng phát triển bởi Aptos Labs và Jump Crypto. Dự án tập trung cung cấp giải pháp lưu trữ dữ liệu hiệu suất cao cho các ứng dụng Web3 đọc nặng, như Streaming Video, huấn luyện AI hoặc Marketplace dữ liệu. Khác với các giao thức lưu trữ truyền thống thường ưu tiên chi phí thấp và độ bền lâu dài, Shelby hướng đến tốc độ truy xuất nhanh dưới một giây, thông qua mạng Backbone cáp quang chuyên dụng và cơ chế thanh toán cho mỗi lần đọc.

Hiện tại, dự án đang ở giai đoạn Devnet, cho phép người dùng thử nghiệm Upload và Download dữ liệu thông qua CLI và SDK. Toàn bộ Logic phối hợp chạy trên Blockchain Aptos, sử dụng ngôn ngữ Move để quản lý trạng thái hệ thống. Dữ liệu được lưu trữ một lần với chi phí ban đầu, sau đó có thể được truy xuất nhiều lần mà không cần tải lên lại, phù hợp cho các Workload thực tế thời gian thực.

• Thanh toán mỗi lần đọc (Pay-per-read): Shelby áp dụng cơ chế Micropayment cho mỗi lần truy xuất dữ liệu, khuyến khích Storage Providers phản hồi nhanh để nhận thưởng trực tiếp từ người đọc. Điều này tạo động lực kinh tế mạnh mẽ cho hiệu suất cao, khác biệt hoàn toàn với các giao thức lưu trữ lạnh chỉ thanh toán một lần khi Upload.
• Tốc độ truy xuất Sub-second: Nhờ mạng Backbone cáp quang chuyên dụng kết nối các Storage Providers, Shelby đạt độ trễ dưới một giây và băng thông ổn định, hỗ trợ các ứng dụng thời gian thực như Streaming Video 4K hoặc huấn luyện mô hình AI mà không cần Cache trung gian.
• Mã hóa xóa Clay: Shelby sử dụng Clay Erasure Coding với Replication Factor dưới 2x, giảm đáng kể chi phí lưu trữ so với các giải pháp truyền thống trong khi vẫn đảm bảo độ bền dữ liệu cao thông qua cơ chế sửa lỗi và kiểm toán Peer-to-peer.
• Khả năng Cross-chain: Dù toàn bộ Coordination Layer chạy trên Aptos, dữ liệu có thể được truy xuất từ bất kỳ Blockchain nào thông qua RPC Nodes và SDK, mang lại tính linh hoạt cao cho Developer xây dựng ứng dụng đa chuỗi.

• Bước 1: Người dùng sử dụng Client SDK hoặc CLI để chuẩn bị dữ liệu Upload. Dữ liệu được mã hóa thành các Chunk bằng Clay Erasure Coding, tính Cryptographic Commitment, sau đó gửi Metadata Blob kèm thanh toán Upload một lần đến hợp đồng thông minh Shelby trên Aptos.
• Bước 2: Hợp đồng thông minh trên Aptos tiếp nhận thanh toán, phân công ngẫu nhiên các Chunk cho Storage Providers dựa trên danh sách đủ điều kiện, đồng thời ghi nhận Metadata và lịch kiểm toán. RPC Nodes nhận nhiệm vụ phối hợp và phân phối các Chunk đã mã hóa đến Storage Providers được chọn.
• Bước 3: Storage Providers nhận và lưu trữ Chunk, sau đó xác nhận thành công với RPC Nodes. RPC Nodes cập nhật trạng thái Metadata trên chuỗi Aptos, đánh dấu Blob đã sẵn sàng đọc và kích hoạt khả năng truy xuất.
• Bước 4: Người đọc thiết lập kênh Micropayment với RPC Node, gửi yêu cầu đọc kèm thanh toán Per-read theo giá do Uploader thiết lập hoặc mặc định. RPC Node xác nhận thanh toán và bắt đầu quá trình thu thập dữ liệu.
• Bước 5: RPC Node yêu cầu các Chunk từ Storage Providers thông qua mạng Backbone cáp quang chuyên dụng, trả phí Micropayment trực tiếp cho Storage Providers dựa trên tốc độ và hiệu suất phục vụ. Sau khi thu thập đủ Chunk, RPC Node giải mã và Stream dữ liệu liên tục về Client.