Phân Tích Privacy: Xu Hướng Quan Trọng Trong Năm 2026

Phân Tích Mảng Pricavy

Trong những tuần cuối năm 2025, phân khúc bảo mật trong thị trường Crypto đã thể hiện sự độc lập ngày càng rõ rệt so với phần còn lại của hệ sinh thái. Các tài sản Privacy không còn chỉ di chuyển theo nhịp chung của Bitcoin hay các Altcoin trong giai đoạn Bull mà bắt đầu hình thành quỹ đạo riêng, phản ánh những động lực nội tại khác biệt.

Bối cảnh hiện tại được định hình bởi hai lực lượng chính: dòng tiền tổ chức đổ mạnh vào các kênh được Regulated và sự mở rộng không ngừng của giám sát tài chính. Khi người dùng chuyển dịch hoạt động lên Onchain với quy mô lớn hơn bao giờ hết, nhu cầu về công cụ bảo mật kín đáo tài chính trở thành một phản ứng tự nhiên. Hoạt động Onchain của các giao thức bảo mật đã đạt mức cao nhất lịch sử, thậm chí vượt qua nhiều lĩnh vực khác vốn tập trung mạnh vào Yield Farming hay Staking.

Đáng chú ý, nhu cầu xã hội về quyền riêng tư tài chính đang tăng theo mô hình chống chu kỳ rõ rệt: càng nhiều ràng buộc pháp lý và giám sát, nhu cầu bảo mật càng được kích hoạt mạnh mẽ hơn. Thậm chí, chính các khung pháp lý nghiêm ngặt tại các khu vực pháp lý lớn – vốn được thiết kế để kiểm soát – lại đang gián tiếp củng cố luận điểm tồn tại lâu dài của Privacy bằng cách tạo ra căng thẳng cấu trúc giữa Traceability và nhu cầu tự chủ cá nhân.

Dữ liệu quý 1/2025 cho thấy Privacy Coin xử lý tổng cộng 258 tỷ USD khối lượng giao dịch, chiếm khoảng 12% tổng Volume giao dịch Crypto toàn cầu, củng cố quan điểm rằng phân khúc này hiện vận hành như một hệ sinh thái song song dựa trên sử dụng thực tế hơn là đầu cơ phụ thuộc vào chu kỳ chung.

Dù Market Cap còn nhỏ so với toàn ngành, Privacy tiếp tục giữ vai trò chiến lược như một công cụ phòng vệ cấu trúc trong DeFi, độc lập hoàn toàn với chu kỳ Yield và sự tham gia của tổ chức.

Tổng TVL của các giao thức bảo mật đạt 1,34 tỷ USD vào tháng 11/2025 – mức ATH mới, vượt đỉnh năm 2021 mà không cần bất kỳ dòng tiền tổ chức nào hỗ trợ. Con số này thậm chí vượt tổng TVL của toàn bộ hạng mục bảo hiểm Onchain, một lĩnh vực thường được thúc đẩy bởi Incentive rõ ràng. Tornado Cash – vẫn chịu lệnh trừng phạt OFAC – chiếm hơn 90% TVL (khoảng 1,22 tỷ USD). Việc Deposit tái tích lũy chậm nhưng liên tục từ năm 2023 cho thấy nhu cầu ẩn danh trực tiếp Onchain vẫn bền bỉ bất chấp môi trường pháp lý bất lợi.

Thế hệ giao thức mới như Railgun, Nocturne, Zama, Aleo và Nillion đang dẫn dắt sự chuyển dịch từ mô hình Mixer cổ điển sang Privacy-as-a-layer, sử dụng FHE, Advanced ZK Proofs và Cross-chain Modularity. Bảo mật dần trở thành dịch vụ nền tích hợp Seamless vào các Stack hiện có thay vì sản phẩm riêng lẻ nặng nề về cơ chế Mixing. Hệ sinh thái còn nhỏ về Volume và Adoption nhưng ngày càng mạch lạc về mặt kỹ thuật: tầm nhìn thấp, ít Incentive rõ ràng, tập trung hoàn toàn vào chủ quyền Onchain thực sự.

Hiệu suất của Privacy Coin luôn tuân theo một mô hình lặp lại rõ nét: xuất hiện ngắn ngủi ở giai đoạn cuối của mỗi Bull Market lớn, sau đó nhanh chóng mờ nhạt khi thanh khoản xoay chuyển sang các Narrative mới, cụ thể như sau:

• Năm 2017: Narrative “tiền mặt kỹ thuật số ẩn danh” chiếm vị thế thống trị. Zcash (ZEC), Monero (XMR) và Dash (DASH) đạt hiệu suất vượt trội đáng kể so với thị trường chung nhờ lời hứa về giao dịch hoàn toàn không thể truy vết – điều mà Bitcoin chỉ cung cấp ở mức ẩn danh giả (Pseudonymity).
• Năm 2021: Xu hướng Privacy dần phai nhạt khi vốn đổ mạnh vào DeFi và NFT trên Ethereum. Tương quan của Privacy Coin với Bitcoin tăng cao, đổi mới kỹ thuật chậm lại và phân khúc bị lu mờ.
• Năm 2025: Chủ đề bảo mật tái xuất mạnh mẽ trong bối cảnh giám sát tài chính tăng cao và quy định nghiêm ngặt hơn bao giờ hết. Zcash nổi bật với Outperformance rõ rệt so với Bitcoin từ đầu năm, trong khi Monero và Dash cũng ghi nhận hiệu suất dương đáng kể.

Sự bùng nổ của Zcash trong năm 2025 phần lớn xuất phát từ thiết kế lai độc đáo: không phải mọi giao dịch đều Shielded. Sự tồn tại song song giữa địa chỉ minh bạch và Shielded giúp các sàn được Regulated dễ dàng duy trì niêm yết ZEC, trong khi Monero với độ mờ hoàn toàn thường bị Delist một cách hệ thống do không tương thích với yêu cầu KYC/AML. Nhờ đó, ZEC có thanh khoản ổn định hơn trên các nền tảng lớn như Coinbase và Kraken, giúp nhà đầu tư tiếp cận bảo mật mà không cần rời bỏ hoàn toàn môi trường tuân thủ.

Dù vậy, lịch sử cho thấy các “Privacy Season” chưa bao giờ kéo dài. Các giai đoạn Outperformance của ZEC, XMR hay DASH so với BTC/ETH thường chỉ giới hạn trong vài tuần đến vài tháng trước khi đảo chiều mạnh khi thanh khoản chuyển hướng. Biểu đồ hiệu suất tương đối dài hạn luôn thể hiện cùng một Pattern: Spike ngắn ngủi theo sau là giai đoạn Sideway kéo dài hoặc Underperform rõ rệt.

Dữ liệu cụ thể quý 1/2025 cho thấy giao dịch bảo mật chiếm 11,4% tổng giao dịch Crypto toàn ngành (tăng từ 9,7% năm 2024). Tháng 2/2025, tổng khối lượng giao dịch của phân khúc đạt 8,7 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Monero tiếp tục giữ vị thế trụ cột với 58% Market Cap Privacy, Zcash 21%, Dash 10%. Monero vẫn là tham chiếu cốt lõi nhờ khả năng chống chịu áp lực pháp lý và Delist lặp lại hiếm có. Đợt tăng năm 2025 vẫn nằm trong Pattern quen thuộc này: tăng tốc mạnh trong môi trường pháp lý căng thẳng, nhưng vẫn còn quá mới và quá tập trung để được coi là sự thay đổi chế độ bền vững.

Trong ba năm qua, Zcash không trải qua nâng cấp cấu trúc lớn nào đủ để trực tiếp biện minh cho hành động giá gần đây. Các mốc kỹ thuật chính vẫn là Sapling (2018) và Orchard (2022), giúp giao dịch Shielded trở nên nhẹ hơn và nhanh hơn đáng kể.

Tổng Shielded Supply hiện đạt khoảng 4,8 triệu ZEC, tương đương gần 30% Circulating Supply, chia thành ba Pool thế hệ:

• Sprout Pool (2016) – đã Deprecated
• Sapling Pool – khoảng 707.239 ZEC
• Orchard Pool – hơn 4,1 triệu ZEC, hiện chiếm vị thế thống trị

Từ năm 2024, lượng tiền giữ trong địa chỉ minh bạch giảm dần và chuyển sang Shielded, phản ánh xu hướng áp dụng tính năng bảo mật ngày càng tăng dù không có thay đổi Protocol mới. Hoạt động Shielded tăng khoảng 90% YoY, chủ yếu nhờ bối cảnh giám sát tài chính chặt chẽ hơn và khung pháp lý xâm phạm hơn.

Tuy nhiên, đà giá gần đây của ZEC cũng mang dấu ấn đầu cơ rõ nét: Rally bùng nổ kiểu Late-cycle Altcoin khi thị trường chung còn phẳng lặng, theo sau là Correction đột ngột tương tự.

Lợi thế cấu trúc lớn nhất của Zcash vẫn nằm ở thiết kế lai: sự đồng tồn tại giữa địa chỉ minh bạch và Shielded giúp một số nền tảng được Regulated dễ dàng duy trì niêm yết, khác biệt hoàn toàn với Monero vốn thường bị Delist hệ thống do độ mờ tuyệt đối. Khả năng tiếp cận tương đối này cho phép ZEC thu hút một phần nhu cầu bảo mật mà không buộc người dùng phải rời bỏ hoàn toàn môi trường tuân thủ.

Việc triển khai các khung pháp lý trong vài năm tới sẽ là động lực then chốt định hình toàn bộ phân khúc Privacy Asset. Nhiều bộ quy định hiện vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện hoặc mới áp dụng ban đầu, nhưng có thể tác động mạnh đến khả năng tiếp cận tài sản bảo mật cũng như cách các nền tảng được quản lý xử lý chúng.

Tại châu Âu, quá trình triển khai cụ thể MiCA, TFR và gói AML từ năm 2026 trở đi sẽ quyết định vị thế của các Coin tăng cường ẩn danh trong môi trường Regulated. Tác động của các quy định này lên việc niêm yết và cách vận hành các giao dịch riêng tư trên sàn sẽ là yếu tố cần được theo dõi sát sao.

Tại Hoa Kỳ, các quy định của FinCEN về lưu trữ hồ sơ và báo cáo giao dịch tài sản số có thể tiếp tục siết chặt việc sử dụng các công cụ bảo mật. Diễn biến của GENIUS Act, khung đề xuất cho Stablecoin và các dịch vụ Non-KYC, cùng với việc cập nhật biểu mẫu IRS Form 1099-DA, là những điểm nhạy cảm nhất. Rủi ro lớn nhất không chỉ nằm ở nội dung văn bản, mà ở cách các quy định này được thị trường thực thi trong thực tế.

Sự tiến hóa về quyền riêng tư

Tổng Kết

Chỉ trong vài năm, Strategy đã chuyển từ một công ty phần mềm thành một cấu trúc tài chính mà giá trị tạo ra tập trung vào việc nắm giữ, quản lý và kiếm tiền từ Bitcoin. Sự chuyển đổi này diễn ra dần dần, bắt đầu từ tích lũy BTC, đẩy mảng phần mềm cũ ra rìa, và cuối cùng thiết lập một mô hình phức tạp hơn. Cấu trúc của Strategy đưa họ gần hơn với một dạng thị trường trái phiếu liên kết Bitcoin, được thiết kế để chống chịu biến động giá BTC dài hạn.