Trong bối cảnh thị trường RWA tăng trưởng mạnh với sự dẫn dắt của các Issuer như Ondo và xStocks cùng sự tham gia ngày càng lớn từ tổ chức, Edel Finance mang đến một cách tiếp cận mới: đưa hoạt động cho vay chứng khoán lên Blockchain theo mô hình Non-Custodial, Real-Time và minh bạch hoàn toàn. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ cách Edel vận hành, lợi thế cạnh tranh của giao thức cũng như các thách thức mà dự án phải đối mặt trong hệ sinh thái RWA đang phát triển nhanh chóng. Cùng Hak Research phân tích về cách tiếp cận của Edel Finance vào thị trường RWA trong bài viết này nhé.

Trước khi bắt đầu, các bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về thị trường nhé:

Tổng Quan Thị Trường Cho Vay Truyền Thống

Thị trường cho vay chứng khoán toàn cầu là một hệ sinh thái tài chính khổng lồ mà phần lớn nhà đầu tư cá nhân không hề hay biết. Theo dữ liệu ngành, tại bất kỳ thời điểm nào cũng có khoảng $3 nghìn tỷ USD giá trị chứng khoán đang được cho vay, tạo ra khoảng $10 tỷ USD doanh thu mỗi năm cho các tổ chức tài chính trung gian.

Cơ chế hoạt động trong TradFi (tài chính truyền thống) như sau: Khi một quỹ phòng hộ muốn bán khống cổ phiếu Apple ($AAPL), họ cần vay cổ phiếu từ ngân hàng hoặc Broker - những đơn vị đang nắm giữ cổ phiếu thay mặt cho các quỹ hưu trí hay ETF. Quỹ phòng hộ bán cổ phiếu vay được với kỳ vọng mua lại ở giá thấp hơn, đồng thời phải đặt tài sản thế chấp và trả phí cho vay.

Vấn đề cốt lõi nằm ở đây là doanh thu từ hoạt động cho vay này bị phân tán qua nhiều lớp trung gian. Ngân hàng và Broker giữ lại phần lớn thu nhập dưới dạng phí dịch vụ, trong khi nhà đầu tư cá nhân - những người thực sự sở hữu cổ phiếu chỉ nhận được một phần nhỏ thông qua cơ chế gián tiếp như tăng nhẹ giá trị quỹ hoặc giảm phí quản lý. Theo số liệu thị trường, quy mô cho vay chứng khoán đạt $12.16 tỷ USD năm 2024 và dự kiến tăng lên $21.5 tỷ USD vào 2034 với tốc độ CAGR 5.7% trong đó cổ phiếu chiếm 74% thị phần.

Mô hình hiện tại tồn tại nhiều điểm mù về mặt minh bạch. Nhà đầu tư cá nhân gửi tiền vào quỹ hưu trí hay ETF thường không biết cổ phiếu của họ đang được cho vay, với mức phí bao nhiêu, và họ nhận được bao nhiêu phần trăm từ doanh thu Lending. Các Broker và Custodian Bank giữ vai trò cổng thông tin, áp dụng các khoản phí “hộp đen” mà người dùng cuối không thể kiểm chứng. Thêm vào đó, chu kỳ thanh toán T+2 (hai ngày làm việc) trong TradFi tạo ra độ trễ và rủi ro đối tác. Hệ thống vận hành trong giờ hành chính, hạn chế khả năng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư toàn cầu. Đây chính là những điểm yếu mà công nghệ Blockchain có thể giải quyết.

Edel Finance: Giải Pháp On-Chain Lending Chứng Khoán

Tổng Quan Về Edel Finance

Edel Finance được phát triển như một giao thức Money Market phi tập trung (Permissionless) và không lưu ký (Non-Custodial) dành riêng cho cổ phiếu Token hóa và Real-World Assets (RWAs). Ra mắt chính thức vào ngày 1 tháng 11 năm 2025 trên Layer 2 Base, Edel hướng đến mục tiêu đưa hoạt động cho vay chứng khoán lên Blockchain, cho phép người nắm giữ tự mình thu toàn bộ doanh thu mà trước đây bị các trung gian chiếm giữ.

Hệ sinh thái đối tác của Edel tập trung vào hai nhà cung cấp tài sản Token hóa lớn nhất: Ondo Finance và xStocksFi. Ondo là đối tác cốt lõi, cung cấp Tokenized Treasuries và cổ phiếu chất lượng cao, đồng thời được củng cố uy tín khi SEC đóng điều tra về Tokenization và ONDO vào tháng 12/2025 mà không đưa ra cáo buộc. Ondo Global Markets hiện đạt 350 triệu USD TVL với 103 tài sản, dẫn đầu thị phần Tokenized Stocks. Người dùng có thể mua AAPLON, GOOGLON, AMZNON từ Ondo rồi gửi vào Edel để nhận thêm Lending Yield. Trong khi đó, xStocksFi giữ vai trò bổ sung quan trọng với 23.21% thị phần (152.9 triệu USD), 64 tài sản, 180 triệu USD AUM và khối lượng giao dịch 12.5 tỷ USD. Nền tảng này cung cấp hơn 50 Tokenized Stocks như NFLXx, METAx, NVDAx, TSLAx và đang mở rộng sang Mantle, Tron, TON, trở thành nguồn cung tài sản lớn thứ hai cho Edel.

Edel là một fork đầy đủ của Aave V3 Smart Contracts, kế thừa toàn bộ cơ chế Lending & Borrowing đã được kiểm chứng qua thời gian, điều này bao gồm:

  • aTokens tự động cộng dồn lãi (Autocompounding): Khi người dùng gửi cổ phiếu Token hóa vào Pool, họ nhận được aTokens đại diện cho vị thế của mình. aTokens này tự động tích lũy lãi suất theo thời gian thực, phản ánh cả phần gốc và lợi nhuận từ hoạt động Lending.
  • Overcollateralized Borrowing: Mọi khoản vay đều phải được thế chấp vượt mức, đảm bảo an toàn cho Pool. Hệ thống sử dụng Health Factor để quản lý rủi ro — nếu giá trị tài sản thế chấp giảm xuống dưới ngưỡng an toàn, vị thế sẽ bị thanh lý tự động.
  • Chainlink Oracles: Edel tích hợp Chainlink để lấy dữ liệu giá phi tập trung, ngăn chặn thao túng giá và đảm bảo tính chính xác trong việc tính toán giá trị thế chấp.
  • Dynamic Interest Rates: Lãi suất cho vay và đi vay được điều chỉnh tự động dựa trên tỷ lệ Utilization của Pool, tạo cân bằng giữa cung và cầu mà không cần can thiệp thủ công.

Cơ chế hoạt động

Cơ chế hoạt động của Edel Finance diễn ra theo những bước sau:

  • Bước 1 - Sở hữu cổ phiếu Token hóa: Người dùng cần có cổ phiếu đã được Token hóa từ các nhà cung cấp như Ondo Finance hoặc xStocksFi (Backed Finance).
  • Bước 2 - Gửi tài sản vào Edel: Người dùng kết nối ví Web3 và gửi cổ phiếu Token hóa vào Pool tương ứng.
  • Bước 3 - Nhận aTokens và kiếm Yield: Ngay sau khi gửi, người dùng nhận được aTokens (ví dụ: aAAPLON khi gửi AAPLON). aTokens này tự động tăng giá trị theo thời gian khi các tổ chức đi vay trả lãi. Thu nhập này được cộng dồn liên tục 24/7, không có Lockup Period — người dùng có thể rút bất cứ lúc nào.
  • Bước 4 - Vay thanh khoản nếu cần: Người dùng có thể sử dụng cổ phiếu đã gửi làm tài sản thế chấp để vay Stablecoin hoặc các tài sản khác, lấy thanh khoản mà không cần bán cổ phiếu. Điều này đặc biệt hữu ích khi muốn giữ vị thế dài hạn nhưng cần tiền mặt ngắn hạn.
  • Bước 5 - Giữ quyền nhận cổ tức: Một điểm quan trọng đó là người dùng vẫn giữ quyền nhận cổ tức từ cổ phiếu gốc. Cổ tức được trả trực tiếp cho người nắm giữ Token, không qua trung gian. Như vậy, tổng thu nhập gồm: lãi suất Lending + cổ tức + khả năng tăng giá của cổ phiếu.

Lợi thế của Edel Finance

Có thể thấy Edel Finance giải quyết hầu hết các điểm nghẽn lớn nhất của thị trường cho vay chứng khoán truyền thống. Trong khi TradFi chỉ cho phép tiếp cận thông qua Broker hoặc ngân hàng trong giờ hành chính, Edel mở ra mô hình hoạt động 24/7 trên phạm vi toàn cầu, người dùng chỉ cần ví Crypto để tham gia. Mức phí trung gian gần như được loại bỏ nhờ cơ chế minh bạch On-Chain, thay thế cho cấu trúc phí phức tạp và nhiều lớp trong TradFi. Đặc biệt, Edel hoạt động theo mô hình Non-Custodial, nghĩa là người dùng tự giữ tài sản thay vì phải giao cho Broker, đồng thời dòng tiền lãi được thanh toán Real-Time thay vì phải chờ T+2 như hệ thống cũ.

Không chỉ tối ưu quyền sở hữu và tính minh bạch, Edel còn mang lại lợi ích kinh tế vượt trội cho nhà đầu tư. Thay vì chỉ nhận 20–40% doanh thu Lending như trong mô hình TradFi (phần lớn bị Broker giữ lại), người dùng Edel có thể giữ lại gần như toàn bộ lợi nhuận, chỉ trừ một phần nhỏ phí giao thức. Điều này giúp Capital Efficiency tăng mạnh và mở ra cơ hội sinh lời tốt hơn từ tài sản vốn bị “khóa cứng” trong hệ thống truyền thống. Bên cạnh đó, khả năng Composability cao cho phép tài sản Token hóa trên Edel dễ dàng tích hợp vào nhiều giao thức DeFi khác, tạo thêm nhiều lớp chiến lược Yield mà TradFi hoàn toàn không thể cung cấp.

Vị Thế Của Edel Finance Trong RWA

Thị trường RWA đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất từ trước đến nay, với Tokenized Public Stocks đạt hơn 658 triệu USD, Monthly Transfer Volume vượt 1 tỷ USD, và tổng giá trị RWA (không tính Stablecoins) đã lên đến 30 tỷ USD trong Q3/2025 - tăng 10 lần chỉ sau ba năm. Số lượng Holders, khối lượng giao dịch và tốc độ mở rộng của các nhà phát hành như Ondo hay xStocks cho thấy Tokenization không còn là thử nghiệm mà đã trở thành một lớp hạ tầng tài chính thực sự, được dự báo có thể chạm 3.5-10 nghìn tỷ USD vào 2030.

Song song đó, làn sóng tổ chức hóa diễn ra nhanh hơn bao giờ hết. BlackRock, Franklin Templeton và nhiều ngân hàng lớn đang chủ động đưa tài sản lên On-Chain, trong khi Ethereum trở thành trung tâm với 82% dự án RWA. Các Issuer như Ondo và xStocks dẫn đầu thị trường Tokenized Stocks với TVL và Volume tăng liên tục, tạo ra nguồn thanh khoản và tài sản thế chấp chất lượng cao - điều cần thiết cho các mô hình Lending thế hệ mới.

Trong bối cảnh thị trường và pháp lý đều dịch chuyển tích cực, Edel Finance xuất hiện đúng thời điểm để trở thành giao thức trung tâm của mảnh ghép “Onchain Securities Lending”. Khi SEC chính thức đóng điều tra đối với Ondo vào tháng 12/2025 mà không đưa ra cáo buộc, niềm tin dành cho Tokenized Stocks tăng mạnh, tạo nền tảng pháp lý thuận lợi cho các giao thức sử dụng tài sản này như Edel. Với việc ngành RWA bước vào giai đoạn tăng trưởng theo chiều sâu - tập trung vào hiệu quả sử dụng vốn thay vì chỉ Token hóa tài sản - Edel đang nắm một vị thế khá tốt: giao thức đầu tiên giải quyết bài toán Lending cho cổ phiếu On-Chain, giúp nhà đầu tư nắm trọn lợi nhuận Lending thay vì chỉ 20-40% như TradFi. Đây là cơ hội để Edel trở thành Aave của thị trường Tokenized Equities trong chu kỳ RWA sắp tới.

Những Thách Thức Trước Mắt

Mặc dù sở hữu lợi thế tiên phong, Edel vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức mang tính cấu trúc, đặc biệt là khung pháp lý chưa hoàn thiện cho Tokenized Securities. Ở nhiều quốc gia, Tokenized Stocks vẫn nằm trong “vùng xám”, khiến các câu hỏi quan trọng như nghĩa vụ tuân thủ luật chứng khoán, yêu cầu cấp phép Broker-Dealer hay xử lý nhà đầu tư đa quốc gia chưa có câu trả lời rõ ràng. Việc SEC đóng điều tra đối với Ondo chỉ là tín hiệu tích cực cục bộ, không đồng nghĩa toàn ngành được chấp thuận. Một động thái siết chặt bất ngờ từ nhà quản lý hoàn toàn có thể làm gián đoạn thị trường. Cạnh tranh cũng là áp lực lớn khi Edel phải đối đầu với cả các giao thức DeFi truyền thống đang mở rộng sang RWA như Aave, Compound, các nền tảng RWA chuyên biệt (Centrifuge, Maple, Goldfinch) và thậm chí là khả năng các ngân hàng truyền thống tiến vào On-Chain Lending nếu nhận thấy lợi nhuận hấp dẫn. Thị trường Tokenized Stocks lại phân mảnh giữa nhiều nhà phát hành như Ondo, xStocks, Securitize hay WisdomTree, khiến việc tích hợp tài sản trở nên phức tạp và phụ thuộc nhiều vào quan hệ đối tác.

Bên cạnh đó, Edel còn phải vượt qua bài toán thanh khoản giai đoạn đầu – một vòng lặp khó khăn nơi giao thức cần TVL để thu hút bên vay, nhưng lại cần bên vay để tạo Yield hấp dẫn cho người gửi tài sản. Nếu không đạt “Critical Mass”, giao thức có nguy cơ bị chững lại. Khác với DeFi truyền thống, việc dùng Liquidity Mining không hoàn toàn hiệu quả vì nhóm người dùng Tokenized Stocks nhỏ hơn nhiều và rào cản kiến thức cao hơn. Về mặt kỹ thuật, dù sử dụng nền tảng Aave V3 đã được kiểm chứng, việc tích hợp với các nhà phát hành tài sản Token hóa mở ra những bề mặt tấn công mới: nguy cơ Oracle bị thao túng giá, lỗi Contract phát sinh từ các chỉnh sửa Custom, hay rủi ro Bridge khi mở rộng sang Multi-Chain. Tất cả khiến Edel cần chiến lược kiểm soát rủi ro chặt chẽ để duy trì sự bền vững dài hạn.

Tổng Kết

Edel Finance nổi bật nhờ khả năng chuyển hoạt động cho vay chứng khoán truyền thống lên On-Chain, giúp người dùng trực tiếp thu toàn bộ lợi nhuận Lending thay vì bị chia sẻ qua nhiều lớp trung gian. Sự kết hợp với các nhà phát hành tài sản hàng đầu như Ondo và xStocks tạo nền tảng thanh khoản chất lượng cao, hỗ trợ việc mở rộng sản phẩm và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Trong khi RWA tiếp tục mở rộng về quy mô và mức độ chấp nhận của tổ chức, Edel có cơ hội trở thành một lớp hạ tầng cốt lõi cho Tokenized Stocks nhờ đặc tính minh bạch, hoạt động 24/7 và khả năng tích hợp sâu vào DeFi. Tuy vậy, giao thức vẫn phải giải quyết các yếu tố pháp lý, cạnh tranh và thanh khoản giai đoạn đầu để duy trì sự bền vững.