TBD là gì? TBD là một Prediction Market được triển khai trên Solana kết hợp Polling từ người dùng đã xác thực và Betting theo cơ chế Pari Mutuel để tạo thị trường định giá ý kiến con người thay vì tín hiệu từ Bot hoặc AI. Dự án nhấn mạnh lớp Human Verified Signal thông qua World ID, còn hoạt động Trading thì mở cho mọi người tham gia. Vậy chi tiết dự án này là gì và có điều gì đặc biệt, hãy cùng Hak Research tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé
Trước khi vào bài viết, mọi người có thể tham khảo một số bài viết sau để hiểu hơn về thị trường Crypto nhé
- TACEO Là Gì? Hạ Tầng Private Shared State Kết Hợp MPC Và coSNARKs
- Electron Là Gì? Layer Aggregation Giảm Chi Phí Verification Cho zkProofs Trên Ethereum
- Nexton Là Gì? Nền Tảng Restaking Với APY Từ Arbitrage
Tổng Quan Về TBD
TBD là gì?
TBD xây dựng một mô hình thị trường dự đoán dựa trên Poll: dự án chạy các Poll toàn cầu, người dùng bỏ phiếu trong một ứng dụng riêng (Mini App) sau đó người tham gia có thể đặt cược vào phương án sẽ thắng trước khi Poll đóng. Điểm quan trọng là Betting không tác động đến kết quả Voting mà kết quả được quyết định bởi số phiếu thực tế và chỉ được mở khi Poll kết thúc
Khác với nhiều Prediction market dùng Oracle hoặc nguồn dữ liệu bên ngoài để chốt kết quả, TBD lấy kết quả Poll làm nguồn quyết định trực tiếp. Để tăng độ tin cậy của dữ liệu Poll, TBD dùng World ID nhằm đảm bảo mỗi người là một Real Unique human và mỗi người chỉ Vote một lần cho mỗi Poll

Điểm khác biệt của TBD:
-
Kết hợp Polling (Voting) và Market (Betting) theo hướng Poll to Market, tách rời quyền Vote và quyền Bet để giảm động cơ thao túng kết quả bằng tiền cược
-
Voting yêu cầu xác thực qua World ID để hạn chế Sybil và Bot, tăng chất lượng Human Signal
-
Voter nhận thưởng USDC cho mỗi Poll trả lời, tạo nguồn cung dữ liệu liên tục và có Incentive rõ ràng
-
Betting dùng Pari Mutuel Pricing: Odds biến động theo dòng tiền và chỉ Final khi Poll đóng, Payout dựa trên tổng Pool thua trừ phí (không phải mô hình Orderbook truyền thống)
-
Có thể giới hạn Poll theo nhóm người dùng hoặc Demographic, thậm chí yêu cầu Knowledge Test trước khi tham gia (tăng tính phù hợp của mẫu khảo sát)
Mô hình & cơ chế hoạt động
Có thể mô hình hóa TBD thành 6 khối chính để dễ hiểu:
- Poll Creator: Bên tạo Poll (cá nhân, dự án, community, brand). Họ đề xuất câu hỏi, phương án trả lời, thời gian mở/đóng Poll, Rule về đối tượng tham gia và mức Fee
- Voting Mini App: Ứng dụng phục vụ bỏ phiếu. Nhiệm vụ chính là đảm bảo 1 người chỉ Vote 1 lần, giữ Vote Private cho đến khi Poll đóng và ghi nhận kết quả cuối
- World ID Verification Layer: Lớp xác thực danh tính Real, Unique Human để hạn chế Bot/Sybil trong Voting
- Betting Market (Pari Mutuel Pool): Thị trường đặt cược. Người dùng Bet vào phương án sẽ thắng, tiền cược được Gom vào Pool theo từng Option
- Pricing và Settlement Engine: Bộ máy cập nhật Odds (mang tính tham khảo trong lúc Poll đang mở) và tính toán chia thưởng sau khi Poll đóng (settlement)
- Reward và Fee Distribution: Cơ chế trả thưởng USDC cho Voter và chia Payout cho Bettor thắng đồng thời trích Fee cho Poll Creator và Platform
Cơ chế hoạt động theo từng bước như sau:
- Bước 1 - Tạo Poll và cấu hình điều kiện tham gia: Poll Creator tạo Poll với các Option, thời hạn đóng Poll, điều kiện tham gia (Open hoặc giới hạn theo Group/Demographic) và có thể yêu cầu Knowledge Test để lọc người tham gia phù hợp. Khi Poll được Publish, nó tạo ra khung dữ liệu cho cả Voting và Betting
- Bước 2 - Voting diễn ra trong Mini App, gắn với World ID: Người dùng vào Mini App để Vote. Hệ thống yêu cầu xác thực qua World ID để đảm bảo mỗi người là một Human duy nhất và chỉ Vote 1 lần cho mỗi Poll. Trong thời gian Poll còn mở, Vote được giữ Private, chỉ đến lúc Poll đóng thì kết quả mới được công bố
- Bước 3 - Betting mở song song nhưng không ảnh hưởng kết quả Vote: Trong thời gian Poll đang mở, Bettor có thể đặt cược vào Option mà họ tin sẽ thắng. Điểm quan trọng là Bet không làm thay đổi kết quả, Outcome chỉ dựa trên số phiếu. Cách thiết kế này nhằm tách Data Generation khỏi Price Discovery, giảm rủi ro ai giàu thì bẻ lái kết quả
- Bước 4 - Odds cập nhật theo Pari Mutuel Pricing: TBD dùng Pari Mutuel: mỗi Option có một Pool, Odds biến động theo tỷ trọng tiền vào từng Option. Odds trong lúc Poll mở chỉ là tạm thời vì dòng tiền có thể thay đổi đến phút cuối và Odds chỉ Final khi Poll đóng
- Bước 5 - Poll đóng, mở kết quả Voting và chốt Outcome: Khi hết thời hạn, Voting Mini App mở kết quả và xác định Option thắng theo Most Votes Wins. Đây là điểm chốt Outcome cho Market
- Bước 6 - Settlement, Payout cho Bettor thắng và phân phối Fee: Sau khi có Outcome: Tổng tiền cược của các Option thua tạo thành Pool thua, Bettor chọn đúng Option thắng sẽ chia nhau Pool thua theo tỷ lệ đóng góp trừ Fee và Fee được trích 1% cho Poll Creator và 1% cho Platform theo mô tả cơ chế dự án
- Bước 7 - Reward cho Voter bằng USDC: Song song với Settlement cho Bettor, Voter nhận USDC cho mỗi Poll họ trả lời. Đây là Incentive để tăng Sample Size và giữ nhịp hoạt động của hệ thống. Một số nguồn công bố TBD ghi nhận lượng vote lớn trong giai đoạn Test và số lượng người dùng đã Verify
Lộ Trình Phát Triển
Update…
Core Team
Update...
Investor
- 25/02/2026: TBD đã thông báo kêu gọi thành công 3 triệu USD được Lead bởi CMT Digital và ParaFi Capital. Ngoài ra còn có sự tham gia của Jump Crypto
Tokenomics
Update …
Sàn Giao Dịch
Update …
Kênh Thông Tin Của Dự Án
- Website: https://www.tbd.vote/
- X (Twitter): https://x.com/trytbd
Tổng Kết
TBD định vị như một Prediction Market Protocol tập trung vào Human Verified Sentiment nơi dữ liệu Voting được tạo bởi người dùng đã xác thực qua World ID còn Betting dùng Pari Mutuel để tạo Price Discovery dựa trên niềm tin của thị trường. Mô hình này giải quyết một vấn đề thực tế của Prediction market hiện tại khi Bot và AI ngày càng phổ biến, dữ liệu ý kiến con người trở thành một loại tài sản thông tin cần cơ chế lọc và xác thực.