Variational là gì? Variational là giao thức hạ tầng Derivatives Peer to Peer được phát triển bởi các cựu kỹ sư Genesis Trading, hỗ trợ giao dịch On-chain cho cả Trader cá nhân (Omni) và tổ chức (Pro) với thanh khoản sâu và phí bằng 0. Vậy chi tiết dự án này là gì và có điều gì đặc biệt, hãy cùng Hak Research tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé.

Trước khi vào bài viết, mọi người có thể tham khảo một số bài viết sau để hiểu rõ hơn về thị trường Crypto nhé

Tổng Quan Về Variational

Variational là gì?

Variational là một giao thức được thiết kế nhằm xây dựng hạ tầng cho giao dịch Derivatives theo mô hình Peer to Peer. Dự án được sáng lập bởi Lucas Schuermann và Edward Yu – hai cựu kỹ sư và nhà giao dịch định lượng tại Genesis Trading, một trong những tổ chức giao dịch lớn nhất trong thị trường Crypto. Mục tiêu của Variational là loại bỏ sự phụ thuộc vào các nhà tạo lập thị trường (Market Maker) truyền thống, giảm chi phí trung gian và đưa toàn bộ quy trình giao dịch, bù trừ và thanh toán lên chuỗi.

Trên giao thức Variational đã có nhiều ứng dụng được xây dựng trong đó nổi bật nhất là Omni – nền tảng giao dịch Perpetuals miễn phí với cơ chế hoàn lỗ độc đáo và Pro – ứng dụng dành cho các tổ chức tài chính, cho phép giao dịch Derivatives OTC tùy chỉnh hoàn toàn được tự động hóa và minh bạch trên chuỗi. Variational được hậu thuẫn bởi các quỹ đầu tư lớn như Bain Capital Crypto, Coinbase Ventures, Dragonfly, Peak XV, Hack VC, và Mirana Ventures.

Variational là gì

Điểm khác biệt của Variational:

  • Hạ tầng Peer to Peer dành riêng cho Derivatives, hỗ trợ giao dịch trực tiếp giữa các bên mà không cần trung gian

  • Phí giao dịch bằng 0 trên ứng dụng Omni, chỉ có phí 0.1 USDC cho mỗi lần nạp/rút để chống Spam

  • Cơ chế Loss Refunds độc đáo: người dùng có 2 - 4% cơ hội nhận lại toàn bộ khoản lỗ ngay sau khi đóng vị thế thua lỗ

  • Tích hợp Oracle tùy chỉnh, cung cấp dữ liệu giá chính xác từ cả Cex và Dex

  • Ứng dụng Pro hỗ trợ giao dịch OTC On-chain cho tổ chức, tự động hóa toàn bộ quy trình từ báo giá đến thanh toán

  • Hệ thống Liquidity Provider riêng (OLP) hoạt động như đối tác giao dịch duy nhất trên Omni, đảm bảo thanh khoản sâu và Spreads chặt

  • Cấu trúc thanh toán và bù trừ hoàn toàn minh bạch, mỗi giao dịch có Settlement Pool riêng biệt để cô lập rủi ro

  • Được xây dựng bởi nhóm chuyên gia từng làm tại Google, Meta, Goldman Sachs và các quỹ định lượng từ năm 2017

Mô hình & Cơ chế hoạt động

Thành phần cấu tạo của Variational:

  • Variational Protocol: Là nền tảng hạ tầng On-chain và Off-chain xử lý toàn bộ vòng đời của giao dịch Derivatives bao gồm Booking, Clearing và Settlement

  • Pricing Oracle: Hệ thống định giá tùy chỉnh của Variational, tổng hợp dữ liệu từ các nguồn Cex, Dex và DeFi để xác định giá trị hợp lý (Fair Value) của tài sản

  • Core Margin & Liquidation Engine: Bộ máy quản lý Margin, kiểm tra liên tục các yêu cầu ký quỹ và xử lý thanh lý khi người dùng không đủ Margin.

  • Settlement & Funding Rate Engine: Thành phần xác định giá thanh toán, Funding Rate và các thông số liên quan cho mỗi Contract

  • Transactor & Watcher: Bộ xử lý giao dịch On-chain. Transactor chịu trách nhiệm gửi các lệnh lên chuỗi và trả gas thay người dùng trong khi Watcher đảm bảo các giao dịch được xác nhận và ngăn chặn hoạt động giả mạo

  • Omni Liquidity Provider (OLP): Hệ thống Market Making tích hợp dọc vừa cung cấp thanh khoản vừa đóng vai trò đối tác cho tất cả các giao dịch trên Omni.

Cơ chế hoạt động của Variational diễn ra như sau:

  • Bước 1 - Giao dịch bắt đầu: Người dùng hoặc tổ chức khởi tạo giao dịch Derivatives (Perpetual hoặc OTC) thông qua ứng dụng Omni hoặc Pro

  • Bước 2 - Định giá và khớp lệnh: Oracle của Variational truyền dữ liệu giá, OLP cung cấp báo giá tốt nhất dựa trên chiến lược định giá nội bộ

  • Bước 3 - Ký quỹ và mở vị thế: Cả Trader và OLP (hoặc hai đối tác trong Pro) nạp tài sản vào Settlement Pool – Contract Smartcontract lưu giữ ký quỹ riêng biệt cho giao dịch đó

  • Bước 4 - Quản lý vị thế: Core Margin & Liquidation Engine giám sát liên tục Margin của từng bên, tính Funding Rate và đảm bảo thanh khoản

  • Bước 5 - Thanh lý và thanh toán: Khi Contract hết hạn hoặc đạt điều kiện đóng, Settlement Engine xác định giá cuối cùng và thực hiện thanh toán tự động On-chain

  • Bước 6 - Phân phối lợi nhuận và phần thưởng: Trong Omni, một phần doanh thu từ OLP được hoàn trả cho người dùng thông qua Loss Refunds và các hình thức khuyến khích khác

Hệ sinh thái ứng dụng:

  • Omni: Ứng dụng giao dịch Perpetuals miễn phí, hỗ trợ hàng trăm cặp thị trường. Omni sử dụng OLP làm đối tác duy nhất, đảm bảo Spreads thấp và thanh khoản sâu.

  • Pro: Ứng dụng dành cho tổ chức tài chính và quỹ đầu tư. Pro cho phép người dùng tạo và giao dịch Derivatives OTC tùy chỉnh với quy trình RFQ (Request For Quote), tự động hóa ký quỹ, thanh lý và thanh toán. Pro giải quyết toàn bộ các vấn đề của thị trường OTC truyền thống như giao dịch qua Telegram, rủi ro đối tác và thiếu minh bạch

Lộ Trình Phát Triển

Update…

Core Team

Update...

Investor

  • 23/10/2024: Variational đã thông báo kêu gọi thành công 10.3 triệu USD được Lead bởi Bain Capital Crypto và Peak XV Partners. Ngoài ra còn có sự tham gia của các quỹ đầu tư khác như Dragonfly, Hack VC,...
  • 04/06/2025: Variational đã thông báo kêu gọi thành công 1.5 triệu USD từ các quỹ đầu tư Mirana Ventures, Caladan và Zoku Ventures.

Tokenomics

Update …

Sàn Giao Dịch

Update …

Kênh Thông Tin Của Dự Án

Tổng Kết

Variational mang đến một bước tiến quan trọng trong việc hợp nhất giao dịch derivatives giữa trader cá nhân và tổ chức trên cùng một hạ tầng phi tập trung. Bằng cách loại bỏ các khâu thủ công, tối ưu thanh khoản và đảm bảo minh bạch on-chain, Variational đang tái định nghĩa cách thị trường Derivatives vận hành. Với hệ sinh thái gồm Omni và Pro, giao thức này không chỉ phục vụ nhu cầu giao dịch của người dùng nhỏ lẻ mà còn mở ra một chuẩn mực mới cho các tổ chức tài chính muốn chuyển hoạt động OTC lên chuỗi