AGI đang là xu hướng công nghệ được nhiều tập đoàn lớn như Google, OpenAI đẩy mạnh phát triển. Tuy nhiên với mô hình mã nguồn đóng cũng như nhiều vấn đề lo ngại liên quan đến sự kiểm soát nhằm trục lợi ích cá nhân thì Sentient được ra mắt để giải quyết những vấn đề này. Hãy cùng Hak Research tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé

Trước khi vào bài viết, mọi người có thể tham khảo một số bài viết sau để hiểu rõ hơn về thị trường Crypto nhé

Tổng Quan Về Sentient

Sentient là gì

Xuất phát từ vấn đề hiện tại khi một vài tập đoàn công nghệ lớn như OpenAI, Google,... đang bí mật xây dựng AGI và tự quyết định những gì nó biết, cách nó suy nghĩ và đối tượng phục vụ. AGI là công nghệ mạnh mẽ nhất từng được tạo ra và nếu bị kiểm soát bởi các tập đoàn lớn thì tương lai của xã hội có thể bị định hình bởi lợi ích riêng của các tổ chức này. 

Sentient là gì

Vì vậy, AGI mã nguồn mở được xem là giải pháp hướng đến để giải quyết vấn đề trên. Tuy nhiên hướng đi này cũng gặp nhiều vấn đề lớn như:

  • Khả năng: AI mã nguồn mở hiện vẫn chưa đạt được mức hiệu năng, khả năng xử lí vấn đề và tính ổn định như các mô hình thương mại do Big Tech phát triển. Nguyên nhân nằm ở hạn chế về phần cứng máy tính, dữ liệu và nguồn nhân lực phát triển
  • Khả năng thương mai hóa và phân phối: Các dự án mã nguồn mở khó mở rộng hệ sinh thái người dùng và thiếu cơ chế thương mại hóa rõ ràng. Điều này làm giảm động lực của Developer khiến mô hình trở nên khó cạnh tranh với AGI mã nguồn đóng vốn có khả năng phân phối mạnh
  • Nguồn vốn: AGI mã nguồn đóng của các tập đoàn công nghệ phát triển huy động được một nguồn vốn khổng lồ nhờ vị thế và mô hình kinh doanh rõ ràng. Trong khi đó, các dự án phát triên AGI mã nguồn mở lại khó thuyết phục nhà đầu tư vì phần lớn tài sản kĩ thuật có thể bị sao chép, dẫn đến hạn chế về tài hcinhs cho nghiên cứu quy mô lớn.

Hậu quả là khoảng cách giữa Open Source và Closed Source ngày càng lớn. Khi AGI tiến gần hơn, rủi ro tập trung quyền lực vào tay một nhóm nhỏ lại trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Vì vậy, Sentient ra đời để giải quyết thách thức này. Đây là một dự án tập trung xây dựng AGI mở và do cộng đồng xây dựng đầu tiên trên thế giới hướng đến cạnh tranh trực tiếp với các hệ thống AGI đóng do các tổ chức lớn như OpenAI, Anthropic, Google,... phát triển. Động lực cốt lõi của Sentient là xây dựng AGI theo chuẩn Open, Transparent, Community Owned dựa trên niềm tin rằng các mô hình AI mạnh cần có khả năng kiếm chứng, có thể Audit và được cộng đồng tham gia phát triển. 

Hướng đi của Sentient nhằm tạo ra một nền tảng AGI mở, có thể kiểm chứng, có động lực kinh tế và không bị kiểm soát bởi một thực thể tập trung. Đây là cách tiếp cận nhằm đảm bảo AGI phục vụ cho lợi ích của cộng đồng, không bị nhóm tập trung, nhỏ lẻ chi phối để phục vụ cho mục đích cá nhân.

Đội ngũ phát triển

Sentient được phát triển bởi một đội ngũ giàu kinh nghiệm với 3 thành viên cốt lõi bao gồm:

  • Sandeep Nailwal - Co Founder: Tốt nghiệp ngành khoa học máy tính và sau đó có bằng MBA tại viện Quốc gia Kĩ thuật Công Nghệ ở Ấn Độ. Trước khi gia nhập Sentient, Sendeep từng giữ chức vụ COO tại Polygon Labs và dẫn dắt việc phát triển Polygon từ một Startup thành một Layer 2 lớn trên thị trường ở thời điểm hiện tại. Tại Sentient, Sandeep chịu trách nhiệm về chiến lược Blockchain, phát triển kiến trúc hệ sinh thái và kết nối giữa cộng đồng Crypto và AI
  • Himanshu Tyagi - Co Founder: Là giảng viên/ trưởng nhóm nghiên cứu tại Indian of Science, Ấn Độ chuyên về lí thuyết thông tin, học phân tán, bảo mật dữ liệu và Blockchain cho mạng viễn thông. Himanshu đã có hơn 100 công trình nghiên cứu với hàng ngàn trích dẫn. Tại Sentient, Himanshu đảm nhận phần nghiên cứu, bảo mật và học máy 
  • Pramod Viswanath - Co Founder: Có kinh nghiệm nghiệm sâu rộng trong các lĩnh vực thiết kế Blockchain từ nguyên lí, truyền thông không dây và Algoritm Deep Learning kết hợp với mạng. Pramod cũng từng là tác giả cùng với David Tse của cuốn sách Fundamentals of Wireless Communication được sử dụng ở nhiều trường đại học. Tại Sentient, Pramod chịu trách nhiệm định hướng nghiên cứu lí thuyết như nền tảng thông tin và hệ thống giao tiếp

Nhìn chung, đội ngũ sáng lập của Sentient có nhiều kinh nghiệm và chuyên môn sâu rộng trong mảng AI đặc biệt là AGI. Tuy nhiên, họ có mặt bị hạn chế khi ngoài Sandeep thì các thành viên còn lại chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc xây dựng các dự án Crypto vốn là một thị trường khắc nghiệt và có sự đào thải nhanh cũng như chuyển biến liên tục các xu hướng. 

Về mặt kêu gọi vốn, Sentient đã huy động thành công 85 triệu USD được Lead bởi các VC hàng đầu như Pantera Capital, Founders Fund và Framework Ventures. Ngoài ra còn có sự tham gia của các quỹ đầu tư đáng chú ý khác như Hashkey Capital, The Spartan Group, Delphi Ventures,...

Mô Hình Kiến Trúc Và Sản Phẩm

GRID - Mạng lưới trí tuệ mở cho AGI phi tập trung

Sentient vận hành một hệ thống phân tầng nhằm hỗ trợ phát triển một AGI mở gồm nhiều thành phần như Agents, Models, Data, Tools, Compute và Token Economy. Hệ thống này được gọi là The GRID với nguyên tắc cơ bản: Thay vì cố gắng xây dựng một mô hình đơn lẻ All in One thì hệ thống sử dụng mạng lưới các Agent và mô hình chuyên biệt, phối hợp các Workflow đa bước đẻ giải quyết tác vụ phức tạp. Nói một cách đơn giản, GRID là một mạng lưới trí tuệ mở lớn nhất thế giới nơi hơn 100 mô hình AI, Agent, công cụ và dự án nghiên cứu hợp tác hoạt động như một hệ thống thống nhất.

GRID hoạt động dựa trên các thành phần cơ bản gọi là Artifacts với Artifacts bao gồm các thành phần như:

  • Models: Mô hình ngôn ngữ lớn, mô hình chuyên biệt, mô hình thị giác máy tính,...
  • Agents: Hệ thống tự động thực thi tác vụ, sử dụng mô hình và Tools
  • Data Sources: Nguồn dữ liệu thời gian thực, Onchain Data, cơ sở dữ liệu được kiểm soát
  • Tools: như Code Interpreter, Web Browser, Smart Contract Interface
  • Compute & Infrastructure: Hạ tầng tính toán có thể phân quyền và có khả năng xác minh trong mạng lưới

Để có thể tận dụng được tối đa khả năng của từng Artifacts, GRID có một lớp điều phối thực hiện các nhiệm vụ như sau:

  • Khi người dùng gửi truy vấn (query), hệ thống sẽ phân tách truy vấn đó thành các phần nhỏ hơn và định tuyến tới các Artifacts phù hợp
  • Các thành phần này thực thi song song hoặc tuần tự rồi hợp kết quả lại tạo ra phản hồi hoàn chỉnh cho người dùng

Các Artifact hiện có trong GRID được đóng góp bởi hơn 110 đối tác bao gồm AI Models, Data Providers, Compute Providers và các sản phẩm do Sentient phát triển như Dobby, Model Fingerprinting hoặc Open Deep Search. Danh sách đối tác trải rộng từ Web2 đến Web3 bao gồm Exa (Web Search cho LLMs), Napkin (AI Infographic Generator), Caldo (AI Driven People Search), Kaito và Messari (Crypto Insights), The Graph (Indexed On-chain Data) và EigenLayer (Verifiable Inference). Điều này cho phép GRID xử lý truy vấn với độ bao quát rộng, kết hợp nhiều nguồn thông tin mà một mô hình đơn lẻ khó đạt được.

Sentient Chat là gateway chính để người dùng tương tác trực tiếp với GRID. Tại đây, người dùng có thể quan sát những Intelligence được hệ thống truy cập theo thời gian thực, giúp quá trình suy luận trở nên minh bạch hơn. Với Builders, Sentient Chat đóng vai trò như một kênh phân phối, đưa Agents hoặc Models của họ tiếp cận cộng đồng rộng lớn. Điều này tạo ra môi trường hai chiều: người dùng có thể truy cập công cụ thông qua một giao diện thống nhất trong khi Builders có cơ hội thương mại hóa sản phẩm của mình khi GRID mở tính năng trả phí.

Mô hình kinh tế xoay quanh GRID: Yếu Tố Then Chốt Duy Trì Tính Bền Vững

Mô hình kinh tế của GRID là yếu tố then chốt giúp hệ sinh thái này duy trì tính bền vững. Thông qua Token SENT, Sentient triển khai cơ chế Staking lên các Artifact. Các Artifact được Stake nhiều hơn sẽ được phân bổ tỉ lệ Token Emissions lớn hơn. Người Stake nhận Yield tương ứng trong khi Artifact Builder được nhận phần thưởng dựa trên Usage thực tế và doanh thu. Ngoài ra, quá trình phân phối còn được điều chỉnh và đánh giá liên tục đảm bảo Token được đổ và các Artifact có giá trị thật. Đây là cách GRID giải quyết bài toán Funding cho Open Source AI mà không cần phụ thuộc vào nguồn vốn tập trung.

GRID thể hiện ưu điểm của kiến trúc phân mảnh và Mô-đun. Việc một truy vấn có thể đồng thời kích hoạt nhiều nguồn dữ liệu, nhiều Agent chuyên môn khác nhau giúp tăng tính linh hoạt và độ chính xác của kết quả. Đồng thời, cộng đồng Builder có thể liên tục bổ sung Artifact mới khiến GRID mở rộng theo quy mô phi tập trung. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng đi kèm thách thức khi Orchestration đa thành phần có thể tăng độ trễ, phụ thuộc vào chất lượng của từng Artifact và yêu cầu cơ chế kiểm soát đầu ra nghiêm ngặt để tránh sai lệch. Ngoài ra, Tokenomics cần được vận hành ổn định để tránh tình trạng lợi dụng cơ chế phần thưởng không tạo ra giá trị thực cho hệ thống.

Vị Thế Của Sentient Trên Thị Trường

Ở thời điểm hiện tại, trên thị trường Crypto đã xuất hiện nhiều dự án phát triển theo hướng AGI mã nguồn mở tương tự như Sentient. Một số cái tên đáng chú ý bao gồm:

  • SingularityNet: Là nền tảng AI Phân quyền đầu tiên, cho phép người dùng và Developer tạo, chia sẻ và kiếm tiền từ các dịch vụ AI. Nghĩa là SingularityNet sẽ tạo ra một Marketplace cho các Agent và AI Services phi tập trung tuy nhiên mô hình này cần sự tham gia của các Developer cũng như nhu cầu của người dùng trong thị trường. Mình thấy đây là một hướng tiếp cận khá hay nhưng hiện nó chưa thực sự hiệu quả ở thời điểm hiện tại khi mà các mô hình AI còn chưa nhận được sự đón nhận rộng rãi từ cộng đồng
  • AGI Open Network: Là một mạng lưới hạ tầng phi tập trung với mục tiêu là cho phép bất kì ai tạo, triển khai và kiếm tiền từ các AI Agent thông qua một nền tảng mở. AON hướng tới việc kết hợp AI Agent với hạ tầng Web3 đồng thời hỗ trợ cả Embodied AI & Smart Hardware trong định hướng mở rộng. Về chi tiết mô hình kinh tế cũng như cách thu hút người dùng của AON vẫn chưa rõ ràng 

Đối với Sentient, mặc dù bị hạn chế khi các dự án SingularityNet và AGI Open Network có lợi thế về mặt thị trường dịch vụ AI, Adoption sớm hơn nhưng Sentient vẫn có những lợi thế nhất định trong cuộc cạnh tranh này

  • Mô hình kiến trúc mạng lưới rõ ràng: Sentient đặt mục tiêu xây dựng một mạng lưới đa thành phần được gọi là GRID thay vì chỉ Marketplace dịch vụ AI. Điều này tạo ra lợi thế rõ ràng về khả năng xử lí các tác vụ phức tạp so với các mô hình Agent đơn lẻ
  • Mô hình kinh tế và thu hút Developer: Sentient cũng phát triển mô hình kinh tế rõ ràng với phần thưởng dành cho các nhà phát triển càng cao nếu họ xây dựng được các mô hình AI càng chất lượng. Theo đó, khi người dùng tin tưởng vào một Artifact (qua 1 thời gian sử dụng, cảm thấy chất lượng) thì họ có thể Staking token SENT vào Artifact đó. Điều này giúp tăng lượng phần thưởng mà Artifact nhận được và phân phối dựa trên Usage + Expert Rep. Còn về phần người dùng, khi các mô hình AI được cải tiến liên tục vì họ sẽ có những trải nghiệm tốt hơn trong tương lai

Ở thời điểm hiện tại, Sentient đã mở cộng kiểm tra tính đủ điều kiện cho đợt Airdrop token SENT sắp tới. Nhiều khả năng Sentient sẽ chính thức TGE vào đầu tháng 12/2025 và với giá Premarket đang được giao dịch quanh mức 0.05 thì mức định giá của Sentient đang dao động quanh mức 1.75 tỉ USD. Đây cũng là một cơ hội tốt để mọi người tham gia Add Liquid và kiếm lợi nhuận nhanh.

Tổng Kết

Sentient đang đi đầu trong việc xây dựng AGI mã nguồn mở, cạnh tranh trực tiếp với các hệ thống AGI của các tập đoàn lớn. Với mô hình kinh tế sáng tạo, kiến trúc GRID và đội ngũ vững mạnh, Sentient không chỉ giải quyết những thách thức về AGI mà còn tạo ra cơ hội đầu tư hấp cho cộng đồng. Nếu mọi người là một nhà đầu tư hoặc đam mê công nghệ thì Sentient là một dự án đang quan tâm trong thời gian tới