Fermah là gì? Fermah là nền tảng tạo chứng minh Zero-Knowledge toàn diện, tối ưu chi phí và tốc độ bằng cách kết nối Seeker và Prover Node thông qua Matchmaker, mang đến giải pháp hiệu quả và đáng tin cậy cho các ứng dụng ZK. Fermah với những thành tựu đáng nể, đang khiến cộng đồng không khỏi tò mò về bí quyết thành công của mình. Cùng đi tìm hiểu xem Fermah có gì đặc biệt, thu hút sự quan tâm của mọi người trong bài viết này.
Tổng Quan Về Fermah
Fermah là gì?
Fermah là lớp tạo chứng minh (Proof Generation Layer) mang tính toàn cầu, đóng vai trò như một thị trường nơi các tài nguyên phần cứng như GPU và FPGA được sử dụng để tạo các chứng minh Zero-Knowledge (ZK). Ban đầu, nguồn cung của Fermah được khởi tạo bởi các EigenLayer Operators, còn phía cầu là các Seeker có nhu cầu tạo chứng minh cho các ứng dụng ZK, bao gồm zkRollups, ZK Bridges, zkCoprocessors, ZKML và nhiều ứng dụng khác.
Fermah nổi bật với khả năng hỗ trợ nhiều hệ thống chứng minh, bao gồm zkVM, zkEVM, Groth16, và các hệ thống khác. Nền tảng được tối ưu hóa để mang lại dịch vụ tạo chứng minh ZK rẻ, nhanh chóng và đáng tin cậy.
Một số điểm khác biệt của Fermah bao gồm:
- Tính toàn diện: Hỗ trợ tất cả các hệ thống chứng minh ZK hiện tại như Groth16, Jolt, RISC Zero zkVM, Valida, SP1 và sắp tới là Stone, Nexus 2.0, và Aztec Proof System.
- Cấu trúc thị trường linh hoạt: Kết nối nguồn cung từ các máy tính mạnh mẽ như GPU, FPGA và các máy tính hiệu năng cao với nhu cầu tạo chứng minh ZK từ Seeker.
- Tối ưu chi phí và tốc độ: Tạo chứng minh ZK nhanh chóng với chi phí thấp nhờ tối ưu hóa quy trình tạo và xác minh.
- Độ tin cậy cao: Sử dụng EigenLayer Operators và cơ chế khuyến khích restaking để đảm bảo các Prover Node hoàn thành nhiệm vụ đúng thời hạn.
- Trung lập và mở rộng: Fermah hỗ trợ mọi hệ thống chứng minh ZK mà không ưu tiên bất kỳ nền tảng cụ thể nào.
Mô hình và cơ chế hoạt động
Các thành phần cấu tạo của Fermah bao gồm các thành phần như:
- Seeker: Người dùng được phép của Fermah, có thể gửi yêu cầu tạo chứng minh (Proof Request).
- Prover Node: Các Node thực hiện việc tạo chứng minh dựa trên yêu cầu. Ban đầu, các Node này chủ yếu do EigenLayer Operators vận hành bằng GPU và CPU.
- Matchmaker: Thành phần điều phối, chịu trách nhiệm nhận yêu cầu từ Seeker và phân công nhiệm vụ cho các Prover Node phù hợp.

Quy trình tạo chứng minh trong mạng lưới Fermah được thực hiện thông qua các bước sau:
- Gửi yêu cầu chứng minh (Proof Request): Seeker gửi một Proof Request đến Matchmaker thông qua RPC Server. Yêu cầu này bao gồm URL của hệ thống chứng minh được lưu trữ trên CDN, cùng với các chi tiết cần thiết để tạo chứng minh.
- Xác minh và phân công nhiệm vụ: Matchmaker xác minh rằng Seeker nằm trong danh sách cho phép và đã ký vào yêu cầu bằng khóa đã xác nhận. Matchmaker kiểm tra danh sách các Prover Node đã đăng ký thông qua EigenLayer Middleware Contracts, bao gồm thông tin cấu hình phần cứng và thời gian cam kết phục vụ.
- Phân công nhiệm vụ: Matchmaker so khớp yêu cầu với các Prover Node có cấu hình phần cứng phù hợp hoặc mạnh hơn yêu cầu. Sau khi phân công, trạng thái yêu cầu chuyển sang ASSIGNED và Prover Node gửi thông báo xác nhận.
- Tạo chứng minh: Prover Node tải hệ thống chứng minh từ CDN và thực hiện tạo chứng minh theo yêu cầu. Quá trình này được theo dõi bởi Matchmaker, trạng thái chuyển sang PROOF_BEING_TESTED.
- Xác minh và trả kết quả: Sau khi chứng minh hoàn thành, Matchmaker xác minh chứng minh. Nếu hợp lệ, trạng thái chuyển thành PROVEN và kết quả được gửi đến callback URL của Seeker.
- Xử lý trường hợp lỗi: Nếu không tạo được chứng minh hoặc có sự cố, trạng thái chuyển sang REJECTED với các lý do cụ thể như lỗi tải Prover Image hoặc yêu cầu không hợp lệ.
Lộ Trình Phát Triển
Update…
Core Team
Update…
Investor

- 17/09/2024: Dự án đã kêu gọi thành công $5.20M tại vòng Seed được dẫn đầu bởi a16z CSX và Lemniscap, cùng với sự tham gia của các nhà đầu tư khác như Balaji Srinivasan, Sandeep Nailwal, LongHash Ventures, Daedalus và một số quỹ khác.
Tokenomics
Update …
Sàn Giao Dịch
Update …
Kênh Thông Tin Của Dự án
- Website: https://www.fermah.xyz/
- Twitter: https://x.com/fermah_xyz
Tổng Kết
Fermah là giải pháp tối ưu hóa quá trình tạo chứng minh ZK trên quy mô toàn cầu bằng cách kết nối hiệu quả giữa nguồn cung và cầu. Với hệ thống vận hành linh hoạt, minh bạch và đáng tin cậy, Fermah giúp các nhà phát triển tiết kiệm thời gian và chi phí khi sử dụng ZK trong các ứng dụng thực tế. Đặc biệt, Fermah mở ra khả năng hỗ trợ toàn diện cho tất cả các hệ thống chứng minh ZK, đồng thời đảm bảo tính ổn định và tốc độ cao thông qua cơ chế restaking.