Electron là gì? Electron là một Layer Aggregation chuyên biệt cho Zero-knowledge Proofs trên Ethereum, được thiết kế nhằm giải quyết bài toán chi phí Verification On-chain cho các ứng dụng ZK-Enabled. Thông qua việc sử dụng Zk-Recursion, Electron cho phép tổng hợp nhiều Proofs đến từ các Proving Schemes và hệ sinh thái khác nhau thành một Superproof duy nhất để Verify trên Ethereum Mainnet với Gas Cost thấp. Cùng Hak Research tìm hiểu chi tiết cơ chế hoạt động của Electron trong bài viết này.

Trước khi bắt đầu, các bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về thị trường nhé:

Tổng Quan Về Electron

Electron là gì?

Electron là một nền tảng tập trung vào việc tổng hợp Zero-knowledge Proofs (ZK Proofs) một cách phổ quát trên Ethereum. Dự án xây dựng Layer Aggregation sử dụng Zk-Recursion để kết hợp nhiều Proofs từ các Protocol khác nhau thành một Superproof duy nhất, sau đó Verify Superproof này trên Ethereum Mainnet.

Mục tiêu chính là giảm chi phí Verification On-chain, giúp các Protocol ZK-Enabled Submit Proofs thường xuyên hơn mà không tăng chi phí tương ứng. Hiện tại, Quantum Testnet của dự án đang hoạt động, với khả năng giảm chi phí Verification lên đến 95% khi tổng hợp nhiều Proofs.

Đặc điểm nổi bật của Electron:

  • Tổng hợp Proofs Heterogeneous: Electron cho phép tổng hợp các Zero-knowledge Proofs từ nhiều Proving Schemes khác nhau, chẳng hạn Groth16, PLONK hay các Scheme từ ZkVMs, mà không phụ thuộc vào Scheme cụ thể. Điều này giúp các Protocol tự do chọn Scheme tối ưu cho mình mà vẫn hưởng chi phí Verification thấp nhờ chia sẻ.
  • Giảm chi phí Verification theo quy mô: Khi có nhiều Protocols tham gia Aggregation, chi phí Verification cho mỗi Protocol giảm tỷ lệ nghịch với số lượng. Với 20 Proofs trong một Superproof, dự án đạt tiết kiệm 93.2%, và có thể lên đến 95%, giúp các Protocol Submit Proofs thường xuyên hơn mà tổng chi phí không tăng.
  • Hỗ trợ đa dạng loại Proofs và Integrations: Dự án xử lý nhiều loại Proofs như Execution Proofs, Data Inclusion Proofs, State/Storage Proofs, ZK Fraud Proofs, đồng thời tích hợp với ZkVMs (RiscZero, Jolt), Privacy Solutions (Aztec, Railgun), Rollups (Scroll, ZkSync), Data Availability Layers (Celestia, EigenDA), ZK Bridges và ZK Coprocessors. Điều này mở rộng khả năng áp dụng cho nhiều hệ sinh thái ZK hiện có.
  • Verification hiệu quả với Gas Cost thấp: Superproof được Verify trên Ethereum chỉ với dưới 14.000 Gas trong một số trường hợp, nhờ Zk-Recursion, mà không cần thêm Security Assumptions hoặc xây dựng Settlement Layer riêng biệt. Điều này mang lại lợi thế Scalability lớn so với việc Verify từng Proof riêng lẻ.

Mô hình và cơ chế hoạt động

Mô hình của Electron gồm những thành phần chính sau:

  • Protocols (các dự án ZK-Enabled): Đây là nơi sinh ra Proofs, sử dụng Proving Scheme riêng để tạo Proof cho Public Inputs và Verification Key đã đăng ký. Vai trò của chúng là Submit Proofs vào Aggregation Layer để hưởng lợi từ chi phí thấp.
  • Quantum Aggregation Layer: Thành phần cốt lõi, thu thập Proofs từ nhiều Protocols và sử dụng Zk-Recursion để tổng hợp chúng. Vai trò là kết hợp Proofs thành Superproof, Amortize chi phí Verification.
  • Superproof: Kết quả cuối cùng sau Aggregation, là một Proof duy nhất chứa nhiều Proofs con. Vai trò là được Submit và Verify trên Ethereum với chi phí chia sẻ.
  • Verification trên Ethereum: Smart Contract trên Mainnet Verify Superproof một lần duy nhất, thay vì Verify từng Proof riêng lẻ. Vai trò đảm bảo tính đúng đắn của tất cả Proofs tham gia mà chi phí tổng thấp.

Cơ chế hoạt động của Electron cụ thể như sau:

  • Bước 1 - Đăng ký trước khi sử dụng: Dự án cần đăng ký thông tin Circuit của mình với hệ thống Quantum. Việc này giống như khai báo “tôi dùng cách chứng minh nào” bằng cách gửi Verification Key. Sau khi đăng ký thành công, dự án nhận một mã định danh để dùng sau này.
  • Bước 2 - Tạo và gửi chứng minh: Dự án tự tạo Zero-knowledge Proof bằng cách riêng của mình. Sau đó, gửi chứng minh này kèm thông tin công khai cần xác minh vào hệ thống Quantum. Khi gửi xong, dự án nhận một mã theo dõi để kiểm tra sau.
  • Bước 3 - Hệ thống gom và nén chứng minh (Aggregation): Quantum thu thập chứng minh từ nhiều dự án khác nhau. Hệ thống sẽ nén và gom chúng lại qua nhiều giai đoạn (như Reduction để chuẩn hóa, rồi Recursion để kiểm tra lẫn nhau, cuối cùng tạo thành một siêu chứng minh duy nhất). Toàn bộ quá trình này diễn ra ngoài Chain để nhanh và rẻ.
  • Bước 4 - Xác minh siêu chứng minh trên Ethereum: Siêu chứng minh được gửi lên hợp đồng thông minh trên Ethereum Mainnet. Hợp đồng chỉ cần kiểm tra một lần duy nhất cho siêu chứng minh này (thường tốn rất ít Gas), thay vì kiểm tra từng chứng minh riêng lẻ. Nếu siêu chứng minh đúng, nghĩa là tất cả chứng minh bên trong đều đúng.
  • Bước 5 - Kiểm tra chứng minh của mình đã được chấp nhận chưa: Dự án dùng mã theo dõi để hỏi hệ thống Quantum và lấy bằng chứng Merkle. Sau đó, dự án tự kiểm tra xem chứng minh của mình có nằm đúng trong siêu chứng minh đã được xác minh trên Ethereum hay không. Nếu có, chứng minh được coi là hoàn tất và chính thức.

Lộ Trình Phát Triển

Update…

Core Team

Update…

Investor

  • 07/05/2024: Dự án kêu gọi thành công $1.0M tại vòng Seed, với sự tham gia của Sandeep Nailwal, Zephyrus Capital, Founderheads, Interop, LambdaClass và Blue7.
  • 28/02/2025: Dự án thực hiện vòng Strategic với sự tham gia của Stake Capital Group. Giá trị vòng gọi vốn không được công bố.
  • 01/03/2025 – 07/03/2025: Dự án tổ chức ICO trên nền tảng Legion và huy động thành công $1.0M.

Tokenomics

Update …

Sàn Giao Dịch

Update …

Kênh Thông Tin Của Dự Án

Website: https://electron.dev/

X (Twitter): https://x.com/ElectronZK

Telegram: https://t.me/zkElectron

Discord: https://discord.com/invite/CwAmSHpjeG

Tổng Kết

Electron cung cấp một hạ tầng Aggregation đóng vai trò trung gian giữa các Protocol ZK và Ethereum, giúp chuyển đổi mô hình Verification đơn lẻ, tốn kém sang cơ chế chia sẻ chi phí theo quy mô. Bằng cách gom nhiều Proofs thành Superproof và chỉ Verify một lần trên Mainnet, hệ thống giúp giảm mạnh Gas Cost mà vẫn giữ nguyên các giả định bảo mật cốt lõi của Ethereum. Khả năng hỗ trợ nhiều loại Proofs, nhiều Proving Schemes và tích hợp với các thành phần quan trọng trong hệ sinh thái ZK cho thấy Electron phù hợp với xu hướng mở rộng ZK Applications trong dài hạn, đặc biệt khi nhu cầu Verification On-chain ngày càng gia tăng.