Trong những năm gần đây, GameFi và IP Blockchain liên tục xuất hiện với nhiều biến thể khác nhau nhưng phần lớn vẫn xoay quanh việc gắn Token hoặc NFT vào Gameplay nhằm tạo động lực tài chính ngắn hạn. Freya Protocol tiếp cận theo một hướng hoàn toàn khác. Thay vì xem Game hay IP như công cụ phát hành Token, Freya đặt vấn đề ở tầng sâu hơn: làm thế nào để tái cấu trúc cách vốn, quyền sở hữu và lợi ích kinh tế vận hành xung quanh các tài sản văn hóa trong môi trường Onchain. Hãy cùng Hak Research tìm hiểu chi tiết về Freya trong bài viết này nhé

Trước khi vào bài viết, mọi người có thể tham khảo một số bài viết sau để hiểu rõ hơn về thị trường Crypto nhé

Tổng Quan Về Freya Protocol

Freya Protocol là gì?

Freya Protocol không được xây dựng theo mô hình GameFi truyền thống nơi Gameplay được gắn thêm Token hoặc NFT nhằm tạo động lực tài chính ngắn hạn. Dự án cũng không định vị mình như một hệ sinh thái NFT xoay quanh việc sưu tầm hoặc giao dịch tài sản số dựa trên hình ảnh hay nhân vật. Thay vào đó, Freya tiếp cận từ một tầng trừu tượng cao hơn: tái cấu trúc cách vốn, quyền sở hữu và lợi ích kinh tế vận hành xoay quanh IP trong môi trường Onchain

Bản chất cốt lõi của Freya là một ICM - Internet Capital Market Protocol. Trong mô hình này, các tài sản văn hóa và sáng tạo như Anime, Manga, Game, âm nhạc hay nhân vật hư cấu không chỉ đóng vai trò giải trí mà được xem như tài sản vốn có thể được chuẩn hóa, Token hóa và phân phối quyền lợi một cách minh bạch. IP trở thành một loại On-chain Asset Class mới nơi dòng tiền, quyền sở hữu và sự tham gia của cộng đồng được lập trình sẵn bằng Smart Contract.

Tổng quan về Freya Protocol

Một điểm khác biệt quan trọng của Freya nằm ở việc đưa Royalties ngoài đời thực lên Onchain. Thay vì dừng lại ở doanh thu ảo trong Game hay phí giao dịch Token, Freya thiết kế hệ thống để dòng tiền bản quyền thu được từ các thỏa thuận pháp lý Offchain (xuất bản, âm nhạc, Licensing, Streaming…) có thể được chuyển đổi, phân phối và tái đầu tư thông qua hạ tầng Blockchain. Điều này giúp thu hẹp khoảng cách giữa nền kinh tế sáng tạo truyền thống và hệ thống tài chính phi tập trung.

Trong mô hình ICM của Freya, cộng đồng Fan và nhà đầu tư không còn là hai nhóm tách biệt. Người dùng có thể đồng thời là Fan của IP, Holder Token và người hưởng lợi trực tiếp từ sự tăng trưởng của hệ sinh thái. Quyền sở hữu không còn mang tính biểu tượng mà gắn liền với dòng tiền, quyền phân bổ và vai trò dài hạn trong mạng lưới. Đây là điểm khác biệt căn bản so với các mô hình GameFi hoặc Fan Token trước đây vốn thường chỉ dừng lại ở mức tương tác hoặc đầu cơ.

Đội ngũ phát triển

Freya được xây dựng và phát triển bởi Rosentica - một Multimedia Studio gồm các Senior Developers, System Designers và Creative Specialists từng làm việc tại các Studio Game hàng đầu thế giới như Tencent, Cygames, NetEase,.... Trong đó, 2 thành viên cốt lõi bao gồm:

Natsuki - Founder & Executive Producer

  • Là người sáng lập và nhà sản xuất điều hành cốt lõi cho Freya: The Starfall - trò chơi Flagship được xem là trái tim IP của hệ sinh thái Freya
  • Natsuki có hơn 10 năm kinh nghiệm trong ngành Game đặc biệt ở các vai trò thiết kế hệ thống, xây dựng thế giới và viết kịch bản
  • Vai trò của Natsuki không chỉ giới hạn ở Game mà còn dẫn dắt phần Narrative, World Design và chiến lược IP Cross Media - trọng tâm trong mô hình ICM của Freya

Sangsoo Jeong - Lead Artist

  • Sangsoo Jeong là trưởng họa sĩ thiết kế hình ảnh chính cho Freya: The Starfall
  • Ông từng là illustrator/artist kì cựu trong các dự án AAA như League of Legends và Diablo mang phong cách nghệ thuật đậm chất Fantasy và Storytelling trực quan
  • Đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng diễn giải hình ảnh cho IP từ nhân vật đến thế giới Game - một phần quan trọng của trải nghiệm ICM

Ngoài ra, Freya cũng hợp tác với Immutable - đối tác chính thức trong việc phát triển và ra mắt Game Freya: The Starfall. Immutable hỗ trợ Freya về mảng thiết kế Game, UX & Distribution Channels

Internet Capital Market (ICM): Trục xương sống của Freya

ICM giải quyết vấn đề gì?

Trong mô hình kinh tế Web2 truyền thống, các tài sản văn hóa như Anime, Manga, âm nhạc hay thương hiệu giải trí lớn thường tồn tại trong một cấu trúc sở hữu khép kín. Quyền khai thác và hưởng lợi từ IP chủ yếu nằm trong tay các Studio, Publisher hoặc quỹ đầu tư lớn trong khi người dùng cuối chính là cộng đồng Fan gần như không có cơ hội tiếp cận ở góc độ đầu tư hay sở hữu. Đối với phần lớn Retail, IP chỉ tồn tại dưới dạng sản phẩm tiêu dùng: mua vé, mua Game, mua Merchandise nhưng không có quyền tham gia vào dòng tiền tạo ra từ chính những IP mà họ yêu thích.

Bên cạnh đó, cơ chế phân phối Royalties trong Web2 thiếu minh bạch và khó kiểm chứng. Doanh thu từ bản quyền thường được tổng hợp Off-chain, phân bổ theo các hợp đồng pháp lý phức tạp, kéo dài thời gian thanh toán và không cho phép các bên liên quan theo dõi dòng tiền theo thời gian thực. Điều này tạo ra khoảng cách lớn giữa giá trị kinh tế thực của IP và khả năng tiếp cận, giám sát của cộng đồng.

Quan trọng hơn, Fan trong Web2 chỉ đóng vai trò là người tiêu dùng thụ động, không phải là chủ sở hữu hay Stakeholder. Mối quan hệ giữa IP và cộng đồng vì thế mang tính một chiều: IP tạo ra sản phẩm, Fan trả tiền nhưng giá trị tích lũy dài hạn không quay trở lại cộng đồng dưới dạng quyền sở hữu hay lợi ích kinh tế bền vững.

Freya đưa ra ICM như một thị trường vốn hoàn toàn mới cho IP nhằm tái cấu trúc mỗi quan hệ này. Trong mô hình ICM, IP không chỉ là tài sản văn hóa mà trở thành tài sản tài chính có thể phát hành Onchain. Thông qua các Onchain Assets được tiêu chuẩn hóa, IP có thể huy động vốn, phân phối lợi ích và mở rộng quy mô trực tiếp trên Blockchain. Doanh thu phát sinh từ IP bao gồm Game Revenue, Licensing Fee hay Royalties ngoài đời thực được đưa vào Smart Contract để phân phối tự động, minh bạch và có thể kiểm chứng

Quan trọng nhất, ICM biến Fan và nhà đầu tư nhỏ lẻ thành Stakeholder thực sự của IP. Thay vì chỉ tiêu dùng sản phẩm, cộng đồng có thể đồng sở hữu đồng hưởng lợi và gắn bó dài hạn với sự tăng trưởng của IP. Đây là sự chuyển dịch từ Fan Economy sang Ownership Economy nơi giá trị văn hóa và giá trị tài chính được hợp nhất trong cùng một hệ thống

ICM Flywheel đã được chứng minh

Một điểm khác biệt cốt lõi của Freya Protocol so với nhiều dự án Crypto khác nằm ở chỗ ICM không dừng lại ở mức độ khái niệm hay Paper Vision. Trước khi mở rộng Freya thành một Protocol có thể cấp phép và triển khai cho bên thứ ba, đội ngũ đã trực tiếp vận hành ICM Flywheel trong hệ sinh thái nội bộ và tạo ra dòng tiền thực.

Trong giai đoạn vận hành ban đầu, Freya đã phân phối khoảng 296.000 USD cho Holder thông qua các cơ chế doanh thu On-chain. Con số này có ý nghĩa rất lớn ở góc độ mô hình khi nó chứng minh rằng ICM có thể hoạt động trong điều kiện thực tế với người dùng thật, sản phẩm thật và dòng tiền thật. Với Freya, nó tạo thành một Flywheel tăng trưởng bền vững: IP tạo doanh thu → doanh thu được đưa On-chain → phân phối lợi ích cho cộng đồng → cộng đồng tiếp tục ủng hộ và mở rộng IP.

Chỉ sau khi Flywheel này được kiểm chứng trong môi trường hiện tại, Freya mới tiến hành bước tiếp theo là Protocol hóa toàn bộ hệ thống ICM. Thay vì chỉ áp dụng cho IP nội bộ, Freya nâng cấp ICM thành một Plug and Play Protocol, cho phép các bên thứ ba dễ dàng triển khai mô hình tương tự mà không cần xây dựng hạ tầng từ đầu.

Ở giai đoạn này, Freya định vị ICM như một lớp hạ tầng dành cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau bao gồm các IP Anime/Manga, các Studio Game và cả những Enterprise sở hữu thương hiệu mạnh nhưng thiếu cầu nối để mở rộng On-chain. Việc tiêu chuẩn hóa quy trình phát hành tài sản, phân phối doanh thu và quản lý cộng đồng giúp Freya không chỉ là một dự án IP đơn lẻ mà trở thành nền tảng hạ tầng cho Internet Capital Market trong dài hạn.

Token FREYA: Trung Tâm Trong Hệ Sinh Thái Preya Protocol

FREYA là token gốc của Freya Protocol, được thiết kế để đóng vai trò trung tâm trong toàn bộ hệ sinh thái Internet Capital Market. Tổng cung tối đa của FREYA là 553 triệu Token với định hướng dài hạn là giảm phát. Điều này có nghĩa là nguồn cung lưu hành của Token FREYA không cố định theo thời gian mà được thiết kế để thu hẹp dần thông qua các cơ chế kinh tế gắn trực tiếp với hiệu quả vận hành của hệ sinh thái.

Vai trò FREYA trong toàn bộ hệ sinh thái

Token FREYA không bị giới hạn trong một vai trò đơn lẻ, mà được thiết kế như một Layer điều phối quyền lợi xuyên suốt toàn bộ hệ sinh thái Freya Protocol. Đây là các Usecase chính trong hệ sinh thái:

  • FREYA là Governance Token, cho phép Holder tham gia biểu quyết các quyết định quan trọng liên quan đến định hướng phát triển Protocol, lựa chọn đối tác IP cũng như các thay đổi trong cơ chế phân phối lợi ích
  • FREYA đóng vai trò là Utility Token, được sử dụng trong nhiều hoạt động cốt lõi như giảm phí Protocol, tăng quyền ưu tiên tham gia Ecosystem và kích hoạt các tính năng nâng cao liên quan đến AI và Simulation trong Freya Universe
  • Quan trọng hơn, FREYA là trung tâm của Faith Point System – một cơ chế thưởng được thiết kế để khuyến khích niềm tin và sự gắn bó dài hạn thay vì dòng vốn cơ hội. Faith Points được tích lũy liên tục chỉ bằng cách nắm giữ Token FREYA và trở thành thước đo chính để phân phối quyền lợi trong toàn bộ Internet Capital Market của Freya

Cơ chế giảm phát thực: Buyback & Burn gắn với dòng tiền

Cơ chế giảm phát của token FREYA không dựa trên các đợt Burn mang tính biểu tượng hay quyết định tùy ý từ đội ngũ. Thay vào đó, quá trình Buyback và Burn được kích hoạt trực tiếp từ dòng tiền thực tế mà hệ sinh thái tạo ra. Cụ thể, nguồn doanh thu dùng để mua lại Token FREYA bao gồm ba nhóm chính:

  • Thứ nhất là 30% doanh thu từ Game trong đó Freya: The Starfall đóng vai trò như một IP Engine tạo dòng tiền liên tục
  • Thứ hai là phí Protocol, phát sinh từ việc các IP và doanh nghiệp sử dụng hạ tầng ICM của Freya để phát hành tài sản Onchain và phân phối lợi ích
  • Thứ ba là doanh thu từ Licensing IP bao gồm Licensing nhân vật, hình ảnh, AI Persona, Merchandise và các hoạt động thương mại hóa IP khác

Các nguồn doanh thu này được quy đổi và sử dụng để mua lại Token FREYA trực tiếp trên các Dex và sau đó một phần Token mua được sẽ bị Burn vĩnh viễn, làm giảm tổng cung lưu hành. Theo dữ liệu gần nhất được Freya công bố thì đã có gần 20% tổng cung FREYA đã được Burn, cho thấy hiệu quả của mô hình này

Hệ Sinh Thái Freya: Nổi Bật Với Các Mảnh Ghép Quan Trọng

DragonVerse: IP RWA đầu tiên 

DRAGON là IP RWA Token cốt lõi của Dragonverse, đại diện cho một danh mục tài sản trí tuệ ngoài đời thực đã được cấp phép hợp pháp, trọng tâm là các quyền khai thác liên quan đến Dragon Ball. Danh mục IP mà Token DRAGON đại diện bao gồm nhiều nguồn thu khác nhau trong đó nổi bật là Royalties từ xuất bản, âm nhạc và nội dung hình ảnh. Đây đều là những mảng có cơ chế thu tiền rõ ràng, được quản lý bởi các tổ chức thu phí và phân phối bản quyền trong hệ thống Web2 từ đó tạo nền tảng cho việc đưa dòng tiền này lên Onchain một cách minh bạch và có thể kiểm chứng.

Về mặt vận hành, mô hình Royalties của DRAGON được xây dựng theo một chu trình khép kín. Doanh thu bản quyền trước hết được thu Offchain bằng Fiat thông qua các hợp đồng pháp lí truyền thống giữa đơn vị sở hữu IP và các bên khai thác. Sau đó, dòng tiền này được chuyển đổi sang USD1 thông qua các kênh Onramp và sử dụng trực tiếp trong hệ sinh thái Freya Protocol để mua lại DRAGON trên thị trường thứ cấp

Lượng token được mua lại sẽ được chia thành hai phần: một phần bị Burn vĩnh viễn, làm giảm tổng cung lưu hành và phần còn lại được phân phối hàng ngày cho Holder thông qua Smart Contract. Theo các dữ liệu được Freya công bố, Royalties Inflow của Dragonverse đạt khoảng 4200 USD mỗi ngày - một con số tuy chưa lớn ở quy mô truyền thống nhưng mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Crypto nơi phần lớn các dự án RWA vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm.

Ở giai đoạn huy động vốn ban đầu, DRAGON ghi nhận Presale khoảng 6 triệu USD, cho thấy nhu cầu mạnh mẽ từ cộng đồng đối với mô hình IP RWA. Sau khi ra mắt, Token này đạt mức giá ATH gần 30 lần, phản ánh kì vọng của thị trường vào khả năng mở rộng danh mục IP và tăng trưởng doanh thu trong dài hạn. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng hơn không nằm ở biến động giá mà ở việc Royalties vẫn tiếp tục chảy đều đặn bất kể biến động ngắn hạn của thị trường Crypto

One Piece Universe: Bước ngoặt chiến lược của Freya Protocol

Việc ra mắt Token ONE - Tài sản đại diện cho One Piece Universe đánh dấu bước ngoặt chiến lược quan trọng nhất của Freya Protocol kể từ khi hình thành hệ sinh thái ICM. Nếu như DRAGON (Dragon Ball) là minh chứng đầu tiên cho tính khả thi của mô hình IP RWA thì ONE là phép thử ở quy mô IP toàn cầu nơi mức độ nhận diện thương hiệu, cộng đồng Fan và kì vọng thị trường đều cao hơn nhiều bậc

One Piece không chỉ là một IP nổi tiếng mà còn là một trong những thương hiệu văn hóa có lượng Fan trung thành và bền vững nhất thế giới đặc biệt trong bối cảnh Series đang tiến đến giai đoạn cao trào cuối cùng. Việc Freya lựa chọn One Piece làm IP mở rộng tiếp theo cho thấy tham vọng rõ ràng: đưa những IP Mainstream nhất bước vào Internet Capital Market thay vì chỉ dừng ở các Niche cộng đồng Web3

Về mặt thị trường, Presale của ONE ghi nhận mức độ quan tâm vượt qua kì vọng. Đợt mở bán bị Oversubscribed tới 95 lần với tổng số vốn huy động khoảng 9.7 triệu USD tính bằng SOL chỉ trong giai đoạn đầu. Điểm đáng chú ý là ONE không Launch theo cách độc lập mà được tích hợp sâu với Incentive từ USD1 có sự hậu thuẫn thanh khoản và hỗ trợ từ các hệ sinh thái lớn như WLFI và BONK. Điều này giúp ONE ngay từ đầu đã được đặt trong một bối cảnh thanh khoản dồi dào thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào dòng tiền đầu cơ ngắn hạn.

Freya: The Starfall - Game như một IP Engine

Freya: The Starfall không được thiết kế theo mô típ quen thuộc của GameFi nơi Gameplay chỉ đóng vai trò vỏ bọc để thúc đẩy Token Farming. Ngược lại, Freya được xây dựng như một Tactical Roguelike RPG thuần chất Game, đặt trọng tâm vào chiều sâu chiến thuật, sự khác biệt giữa từng nhân vật và trải nghiệm cạnh tranh lâu dài giữa người chơi. 

Lối chơi của Freya kết hợp Roguelike Progression với PvP chiến thuật nơi mỗi nhân vật được sinh ra với kĩ năng, chỉ số tăng trưởng và hướng phát triển khác nhau. Điều này khiến không có hai Account nào giống nhau, người chơi không chỉ sở hữu Token mà thực sự sở hữu một đội hình độc nhất, được xây dựng qua lựa chọn và quyết định cá nhân

Quan trọng hơn, Freya vận hành trên nền Multi Agent Simulation trong đó các nhân vật, phe phái và hệ thống trong Game không tồn tại như những kịch bản tĩnh. Thế giới Game liên tục biến đổi dựa trên hành vi của người chơi, tạo ra Emergent Narrative - câu chuyện phát sinh tự nhiên thay vì được viết sẵn. Song song với đó, Ideological Modeling cho phép các Faction phát triển hệ tư tưởng, mâu thuẫn và liên minh khác nhau theo thời gian, khiến mỗi mùa chơi là một dòng lịch sử riêng biệt

Đánh Giá Tổng Thể: Freya Đang Xây Gì?

Khi quan sát bề ngoài, nhiều người dễ nhầm lẫn Freya với một dự án GameFi, một token gắn với Gameplay hoặc một IP Fantasy được Blockchain hóa theo cách quen thuộc. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn Freya dưới những lăng kính đó sẽ rất dễ đánh giá thấp tham vọng thực sự của dự án. Trước hết, Freya không xây một Game đơn lẻ và Freya: The Starfall không phải là đích đến cuối cùng mà là một IP engine nơi Gameplay, AI Simulation và Narrative được dùng để nuôi dưỡng cảm xúc, sự gắn bó và giá trị dài hạn của một vũ trụ Fantasy. Game ở đây đóng vai trò là công cụ thu hút Fan, tạo dòng tiền và chứng minh năng lực vận hành, chứ không phải là sản phẩm duy nhất để định giá toàn bộ hệ sinh thái.

FREYA không được thiết kế như một Token đầu cơ thuần túy hay phần thưởng cho người chơi. Thay vào đó, Token này đóng vai trò như lớp điều phối quyền lợi của toàn bộ hệ sinh thái: từ phân bổ vốn cho các IP mới, kích hoạt Buyback và Burn từ doanh thu thực, cho đến việc trao quyền tham gia vào Governance và các cơ chế phân bổ tài sản trong Internet Capital Market. Giá trị của FREYA vì vậy gắn trực tiếp với mức độ mở rộng và hiệu quả vận hành của hệ sinh thái IP, chứ không chỉ phụ thuộc vào tâm lý thị trường.

Song song đó, Freya đang hình thành một thị trường sở hữu văn hóa Onchain nơi Fan không còn là người tiêu thụ thụ động. Thay vì chỉ mua vé, mua Merch hay nạp tiền vào Game, người dùng có thể trở thành đồng sở hữu IP, nhận chia sẻ doanh thu và tham gia định hướng sự phát triển của vũ trụ mà họ yêu thích. Đây là sự dịch chuyển căn bản từ Fan Economy cảm xúc sang Fan Economy gắn với tài sản và quyền lợi thực.

Tổng Kết 

Freya Protocol không xây dựng một sản phẩm đơn lẻ, mà đang từng bước hình thành một hạ tầng vốn dành cho IP trong kỷ nguyên Onchain. Từ mô hình Internet Capital Market, cơ chế đưa Royalties ngoài đời thực lên Blockchain đến cách thiết kế Token FREYA như một lớp điều phối quyền lợi, Freya cho thấy nỗ lực tái định nghĩa mối quan hệ giữa IP, vốn và cộng đồng Fan. Thay vì xem Fan là người tiêu dùng cuối, Freya biến họ thành Stakeholder thực sự đồng sở hữu, đồng hưởng lợi và gắn bó dài hạn với sự tăng trưởng của IP. Các mảnh ghép như DragonVerse, One Piece Universe hay Freya: The Starfall đóng vai trò minh chứng cho khả năng vận hành của mô hình này trong thực tế, với dòng tiền, sản phẩm và cộng đồng thật.