Khi thị trường Crypto ngày càng trưởng thành thì đối tượng tham gia cũng được mở rộng sang các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính truyền thống với nguồn vốn lớn hơn tuy nhiên họ cần sự minh bạch của các giao thức DeFi để đảm bảo dòng tiền được vận hành một cách trôi chảy. Trong thị trường Crypto ở thời điểm hiện tại, đang có khá ít dự án đóng vai trò là bên thứ ba thu thập và xác minh dữ liệu tài chính của các giao thức DeFi nhằm cung cấp một dữ liệu minh bạch của các giao thức này đến với cộng đồng và cả tổ chức tài chính truyền thống. Accountable có lẽ là một trong những cái tên dẫn đầu trong mảng này, hãy cùng Hak Research tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé

Trước khi vào bài viết, mọi người có thể tham khảo một số bài viết sau để hiểu rõ hơn về thị trường Crypto nhé

Tính Minh Bạch - Một Thách Thức Lớn Cần Phải Giải Quyết Nếu Muốn Mở Rộng Thị Trường

Tính minh bạch là vấn đề chung cần phải giải không chỉ đối với thị trường tài chính truyền thống mà cả ở thị trường Crypto. Trong các hệ thống tài chính truyền thống, các công ty muốn vay vốn từ ngân hàng thì ngân hàng thường dựa vào giá trị tài sản thế chấp và báo cáo tài chính của công ty (thường có độ trệ theo quý) và không phản ánh được tình trạng của công ty ở thời điểm hiện tại. Sự chậm trễ trong dữ liệu này dẫn đến việc định giá rủi ro sai lệch và nếu không thể xác minh chính xác tài sản thực và nợ thực của một đối tác thì ngân hàng sẽ trở nên thận trong hơn trong việc cho vay, dẫn đến dòng vốn bị tắc nghẽn hoặc lãi suất bị đẩy lên cao để bù đắp cho rủi ro chưa thể xác định này

Tuy nhiên, cũng có một số định chế tài chính muốn chứng minh mình đủ khả năng thanh toán để thu hút các nhà đầu tư nhưng họ không thể công khai chi tiết danh mục đầu tư vì đó là bí mật kinh doanh hoặc vi phạm quyền riêng tư của khách hàng. Nếu muốn minh bạch thì phải phơi bày tất cả dữ liệu còn nếu muốn riêng tư thì lại bị coi là thiếu minh bạch. Chính sự đánh đổi này khiến các tổ chức ngần ngại tham gia vào các giao thức DeFi, làm chậm quy mô mở rộng của thị trường toàn cầu

Khi tính minh bạch không có sự đồng nhất, thanh khoản cũng sẽ bị chia nhỏ:

  • Một nhà đầu tư ở Mỹ rất khó rót vốn cho một doanh nghiệp ở Đông Nam Á vì chi phí để xác minh là quá lớn. Họ cũng không tin được vào dữ liệu địa phương do thiếu các tiêu chuẩn minh bạch chung
  • Mỗi khi một giao dịch mới diễn ra, quá trình xác minh lại phải bắt đầu từ đầu khiến dòng vốn không thể chảy tự do trên toàn cầu, làm thị trường bị thu hẹp trong những phạm vi nhỏ hẹp quen thuộc
  • Vì hệ thống không tự động minh bạch, các doanh nghiệp phải chi hàng triệu USD cho kiểm toán, pháp lí và báo cáo thủ công. Điều này làm tăng chi phí vận hành, khiến các sản phẩm tài chính trở nên đắt đỏ và khó tiếp cận với người dùng phổ thông

Trong thị trường DeFi, yếu tố minh bạch cũng là rào cản lớn để các nhà đầu tư lớn, đặc biệt là các tổ chức truyền thống tham gia vào thị trường DeFi. Việc các dự án DeFi không có báo cáo tài chính mà chỉ dựa vào những báo cáo được chính đội ngũ dự án đăng tải không đủ sự minh bạch để các tổ chức này tin tưởng và đẩy dòng tiền từ thị trường truyền thống của mình vào. 

Vì vậy, một nhu cầu cấp thiết ở thời điểm hiện tại là phải có một giao thức bên thứ ba cung cấp những dữ liệu tài chính cần thiết của các giao thức DeFi để các nhà đầu tư lớn hoặc tổ chức tài chính kiểm định và đánh giá, từ đó tạo niềm tin để họ đẩy dòng tiền từ thị trường truyền thống vào DeFi. Hiểu được điều này, Accountable đã ra đời, xây dựng một hệ thống dữ liệu minh bạch và có thể kiểm chứng Onchain. Vậy các thức hoạt động của Accountable như thế nào, hãy cùng mình tìm hiểu trong phần tiếp theo của bài viết nhé

Accountable - Hạ Tầng Xác Minh Dữ Liệu Có Thể Kiểm Chứng

Accountable là một hạ tầng xác minh dữ liệu được thiết kế để giải quyết bài toán cực kì quan trọng trên thị trường ở thời điểm hiện tại: Làm thế nào để dữ liệu được minh bạch hoàn toàn nhưng vẫn đảm bảo không xâm phạm đến quyền riêng tư? Accountable giải quyết thách thức này thông qua việc xây dựng một bộ sản phẩm đa tầng được xây dựng theo mô hình kim tự tháp nơi mỗi lớp hỗ trợ cho lớp tiếp theo

Data Verification Network (DVN) - Trái tim của hệ thống

Data Verification Network là một lớp hạ tầng cốt lõi trong mô hình sản phẩm của Accountable. Đây không chỉ là cơ sở dữ liệu mà là một mạng lưới xác thực dữ liệu nhưng vẫn đảm bảo quyền riêng tư. Nói một cách đơn giản, DVN giúp các tổ chức tài chính chứng minh mình có đủ tiền và tài sản để tham gia nhưng không cần phải cho người khác xem chi tiết về từng giao dịch hay số dư cụ thể trong tài sản của mình

Để xây dựng một hệ thống dữ liệu tài chính đáng tin cậy, DVN kết hợp nhiều nguồn dữ liệu từ kết nối trực tiếp với Blockchain, sàn giao dịch Cex, ngân hàng truyền thống qua hệ thống SWIFT, SFTP hay các nền tảng quản lí khoản vay và tận dụng các công nghệ bảo mật như zk Proofs, Trusted Execution Environments hay zkTLS để đảm bảo dữ liệu của người dùng được an toàn

Khác với các hệ thống thông thường yêu cầu người dùng phải tải dữ liệu lên Server của họ thì DVN hoạt động theo cơ chế phi tập trung nơi:

  • Mỗi doanh nghiệp, bên đi vay,.. tự vận hành 1 Node dữ liệu trên máy chủ riêng của họ
  • Các API, dữ liệu thô và địa chỉ ví đều nằm trên máy chủ riêng của doanh nghiệp
  • Thay vì gửi dữ liệu thô thì các Node này sẽ chỉ lấy bằng chứng xác nhận dữ liệu là đúng mà không tiết lộ nội dung chi tiết bên trong

Vì vậy, DVN sẽ giúp xây dựng một hồ sơ tài chính toàn diện bao gồm:

  • Tài sản của tổ chức, doanh nghiệp: Tiền mặt, tiền điện tử, cổ phiếu,... được xác thực trực tiếp tại nguồn
  • Nợ phải trả: Kiểm tra chéo các khoản vay để đảm bảo không có khoản nợ tiềm ẩn
  • Quyền sở hữu: Xác nhận chủ sở hữu thật của các ví hoặc tài khoản ngân hàng thông qua chữ kí số và đối soát danh tính

Trong một mạng lưới DVN, các bên tham gia sẽ tương tác trực tiếp với nhau thông qua mô hình P2P. Chẳng hạn sự tương tác giữa hai Node (Node của người đi vay và Node người cho vay) diễn ra như sau:

  • Node A (người cho vay) gửi một truy vốn đến Node B (người vay). Ví dụ: Hãy chứng minh bạn có đủ tài sản dòng trên 5 triệu USD và không có khoản nợ nào quá hạn trong 30 ngày
  • Node B nhận được yêu cầu, tự động truy xuất dữ liệu từ các nguồn đã kết nối (API ngân hàng, ví Blockchain) hiện đang lưu trữ cục bộ
  • Thay vì gửi con số 5 triệu USD hay danh sách nợ thì Node B sử dụng công nghệ zk Proof để tạo ra bằng chứng xác nhận điều kiện trên là đúng
  • Node B gửi bằng chứng này lại cho Node A qua kênh P2P
  • Node A sử dụng thuật toán mật mã để kiểm tra tính hợp lệ của bằng chứng đó mà không bao giờ có thể nhìn thấy dữ liệu gốc của Node B

Ngoài ra, để tránh vấn đề gian lận thì khi một Node báo cáo về khoản nợ của mình, mạng lưới DVN có thể thực hiện một quy trình kiểm tra chéo giữa các Node thành viên. Các Node khác trong mạng lưới sẽ cùng xác nhận xem báo cáo nợ của đối tác có khớp với dữ liệu họ đang nắm giữ hay không

Vault as a Service - Công cụ triển khai

Dựa trên dữ liệu đã được xác thực từ DVN, Vault as a Service cung cấp một bộ công cụ để các tổ chức tạo ra các Yield Vaults một cách nhanh chóng. Accountable cung cấp 3 mô hình chiến lược khác nhau trong cùng một khung hạ tầng:

  • Fixed Term: Với cơ chế định giá dựa trên khoảng thời gian với phí quản lí giảm dần, phù hợp cho các khoản tín dụng có cấu trúc, cho vay thời hạn cố định
  • Open Term: Với cơ chế định giá tích lũy liên tục theo hệ số quy mô, phù hợp cho các khoản tín dụng xoay vòng, cho vay linh hoạt
  • Yield: Với cơ chế định giá dựa trên giá trị tài sản ròng (NAV), phù hợp cho các quỹ đầu tư với chiến lược quản lí lợi nhuận chủ động

Quy trình khởi chạy 1 Vault cũng tương đối đơn giản thông qua 3 bước như sau:

  • Bước 1 - Cấu hình: Thiết lập các thông số như loại chiến lược (chọn 1 trong 3 chiến lược trên), cấu trúc phí bao gồm phí quản lí, phí hiệu suất,..., quyền truy cập (chọn công khai, Whitelist hoặc yêu cầu KYC), cấp độ xác thực kết nối với DVN để cung cấp bằng chứng dự trữ minh bạch
  • Bước 2 - Triển khai: Chọn mạng Blockchain, thiết lập các thông số thanh khoản ban đầu và giới hạn vốn trong Vault
  • Bước 3 - Quản lí và mở rộng: Theo dõi số liệu phân tích và sức khỏe của Vault theo thời gian thực. Điều chỉnh quyền truy cập, phí và cài đặt thêm chiến lược khác khi cần

Yield App - Tầng ứng dụng

Đây là tầng ứng dụng trên cùng của Accountable, đóng vai trò như một Yield Marketplace nơi kết nối giữa những người có vốn và những người cần vốn

  • Người cho vay: Các cá nhân hoặc tổ chức muốn gửi vốn vào các Lending Pool để hưởng lãi suất trong khi vẫn đảm bảo được an toàn và được kiểm soát rủi ro bằng dữ liệu minh bạch
  • Người vay: Các dự án, giao thức hoặc doanh nghiệp cần vốn, họ sử dụng YieldApp để chứng minh mình đủ nguồn vốn và khả năng thanh toán thông qua bằng chứng dữ liệu đã được kiểm chứng để thu hút nhà đầu tư

Mọi Vault xuất hiện trên YieldApp đều phải được xác thực thông qua Data Verification Platform (DVP) của Accountable. Điều này đảm bảo thông tin về tài sản và nợ của bên vay là thật, không thể bị giả mạo. Ngoài ra, YieldApp sẽ liên tục theo dõi dự trữ và nợ phải trả của các bên vay và nếu có biến động bất thường thì hệ thống sẽ cập nhật ngay lập tức để người cho vay biết

Liệu Có Nên Tham Gia Accountable

Hiện tại, đã có hơn 10 Vault được triển khai trên Accountable với tổng TVL đạt 215 triệu USD và lợi suất tích lũy đạt 3.6 triệu USD với APY trung bình của các Vault là 7.68%. Đây là mức APY tương đối cao, tập trung 2 loại tài sản chính là Stablecoin và BTC. Đối với cương vị là một người dùng cá nhân với mong muốn kiếm lợi nhuận trên thị trường, liệu chúng ta có nên tham gia vào Accountable không?

Hiện tại, mình đang nắm giữ phần lớn là Stablecoin và các Pool Stablecoin trên Accountable đang mang lại mức APY khoảng 10%, tương đối hấp dẫn so với thị trường. Tuy nhiên, trước khi gửi tiền vào Vault thì mình sẽ đánh giá về chiến lược của Vault và cách họ tạo ra lợi nhuận cho mình cũng như những rủi ro gặp phải. Đây là điều vô cùng quan trọng để tránh những rủi ro gặp phải và đảm bảo sự an toàn cho tiền của mình

Chẳng hạn 1 Vault trên Accountable như sUSN Delta Neutral Yield Vault hiện đang có APY khoảng 10.5% bao gồm 10% Native APY từ USDC, 1% Rewards WMON từ Merkl, 1% từ Point ACC (với ước tính định giá 100 triệu USD) và khấu trừ 1.5% phí. Khi người dùng gửi USDC vào Vault, nó sẽ được chuyển thành sUSN (USN là Stablecoin được Peg 1:1 với USD), đây là phiên bản sinh lời của USN. Khi điều kiện thị trường thuận lợi, Noon tiếp tục tăng lợi suất bằng cách tái đầu tư sUSN chẳng hạn như sử dụng sUSN làm tài sản thế chấp để vay USDC dựa trên đó và lặp lại nhiều lần

Trên Accountable cũng hiển thị đầy đủ các thông số về lãi suất, dữ liệu lịch sử APY hay số lượng Borrow ngoài ra tỉ lệ tài sản thế chấp hay các chiến lược đang được triển khai cũng được thể hiện đầy đủ. Tuy nhiên, hiện tại Accountable mới chỉ cho thấy dữ liệu nội tại của các đối tác nhưng khoản tiền mà họ mang sang các nền tảng bên thứ ba để kiếm lợi nhuận lại chưa được kiểm chứng và đây cũng là một rủi ro mà người dùng chưa thể kiểm chứng. Tuy nhiên, nhìn chung Accountable đã làm tương đối tốt trong việc minh bạch hóa dữ liệu của các bên cung cấp Vault một cách tối đa nhất có thể. Vì vậy, đây cũng là một lựa chọn hợp lí để mọi người gửi tiền vào nếu đang có tiền nhàn dỗi.

Tổng Kết

Tính minh bạch là một điều cực kì cần thiết để thúc đẩy dòng vốn lớn đổ vào thị trường Crypto và Accountable đang là cái tên làm rất tốt trong điều này. Nếu có thể minh bạch hóa thêm dữ liệu tạo lợi nhuận từ các Vault thì sẽ cực kì tốt để người dùng tin tưởng vào các chiến lược từ các Vault đã cung cấp. Trên đây là tất cả thông tin mình muốn chia sẻ trong bài viết này, hi vọng mọi người đã nhận được những kiến thức bổ ích.