Trong bối cảnh AI đang ngày càng phát triển mạnh mẽ nhưng đồng thời cũng vấp phải nhiều tranh luận liên quan đến quyền riêng tư và kiểm soát dữ liệu, một số dự án bắt đầu lựa chọn hướng tiếp cận khác so với các mô hình AI tập trung truyền thống. Venice là một trong những nền tảng như vậy, khi tập truing xây dựng một hệ thống Private AI cho phép người dùng tương tác với AI mà không phải đánh đổi quyền sở hữu cá nhân. Hãy cùng Hak Research phân tích chi tiết về Venice trong bài viết này nhé

Trước khi vào bài viết, mọi người có thể tham khảo một số bài viết sau để hiểu hơn về thị trường Crypto nhé

Tổng Quan Về Venice

Venice là gì?

Venice là một Private AI được thiết kế để cung cấp các công cụ trí tuệ nhân tạo mà không yêu cầu người dùng phải đánh đổi quyền riêng tư hoặc tự do sáng tạo. Khác với nhiều dịch vụ AI phổ biến hiện nay như ChatGPT hay Gemini, Venice theo đuổi triết lí AI Permissionless và Uncensored nơi người dùng có thể tạo văn bản, hình ảnh, Code, nhân vật hoặc xây dựng AI Agent mà không bị hạn chế bởi các bộ lọc quá nghiêm ngặt 

Nền tảng này tích hợp nhiều mô hình AI Open Source tiên tiến bao gồm các hệ thống như Claude Opus, Claude Sonnet, GPT - 5.2, Flux, Veo, Sora và Kling. Nhờ đó, người dùng có thể hỏi AI về rất nhiều chủ đề từ văn bản đến hình ảnh và Video mà vẫn đảm bảo kết quả tốt nhất, tránh bị sai lệch. Ngoài ra còn một điểm nổi bật của Venice là không yêu cầu tài khoản, không cần tải ứng dụng và không thu thập dữ liệu người dùng giúp trải nghiệm AI trở nên đơn giản, nhanh và bảo mật hơn so với nhiều dịch vụ AI truyền thống

Về triết lí xây dựng của Venice dựa trên quan điểm rằng AI mạnh mẽ chỉ thực sự có ích khi tôn trọng quyền sở hữu dữ liệu của người dùng. Theo triết lí này, mọi cuộc trò chuyện, nội dung tạo ra hoặc dữ liệu tải lên đều thuộc về người dùng, không thuộc về công ty vận hành nền tảng hay bất kì tổ chức nào khác. Điều này dẫn đến ba nguyên tắc cốt lõi của Venice:

  • Private by Default: Quyền riêng tư được thiết lập mặc định
  • Freedom of Thought: Cho phép người dùng khám phá và đặt câu hỏi tự do
  • Open Source Foundation: Sử dụng các công nghệ AI mã nguồn mở hàng đầu

Mục tiêu dài hạn của Venice là xây dựng một hệ sinh thái nơi AI đóng vai trò công cụ sáng tạo và khám phá thay vì trở thành công cụ giám sát hoặc kiểm soát thông tin

Đội ngũ phát triển 

Venice được phát triển bởi nhóm nhỏ các kĩ sư và Builder trong lĩnh vực AI và Crypto. Tuy nhiên các thành viên cốt lõi lại rất đáng chú ý:

1. Erik Voorhees - Founder & CEO

Là nhân vật nổi tiếng trong cộng đồng Crypto và từng sáng lập sàn giao dịch ShapeShift - một trong những dịch vụ đổi Crypto phổ biến nhất giai đoạn 2014 - 2018 trước khi các sàn Dex hiện đại như Uniswap hay 1inch trở nên phổ biến. Điểm đặc biệt của ShapeShift là triết lí Crypto Native và Privacy First, cho phép người dùng hoán đổi các tài sản Blockchain trực tiếp mà không cần gửi tiền vào sàn theo mô hình Custody truyền thống

Ngoài ra, Erik cũng từng là đồng sáng lập của nền tảng SatoshiDice - một nền tảng Gambling sử dụng Bitcoin ra mắt năm 2012. Đây được xem là một trong những ứng dụng Bitcoin đầu tiên đạt quy mô lớn, chứng minh rằng Blockchain có thể được sử dụng cho các ứng dụng thực tế ngoài việc chuyển tiền. SatoshiDice cho phép người chơi đặt cược Bitcoin trực tiếp thông qua giao dịch Onchain với các chơi cực kì đơn giản:

  • Người dùng gửi BTC tới một địa chỉ cược
  • Hệ thống sử dụng Hash của Block Bitcoin tiếp theo để tạo số ngẫu nhiên
  • Nếu kết quả nằm trong xác suất thắng đã định --> người chơi nhận tiền thưởng tự động

Toàn bộ quá trình này không cần tài khoản, không cần đăng nhập và không cần trung gian, chỉ cần một giao dịch Bitcoin

Một số điểm đáng chú ý về Erik Voorhees:

  • Doanh nhân Crypto nổi tiếng từ rất sớm trong hệ sinh thái Bitcoin
  • Từng giữ vai trò Director of Marketing tại BitInstant - một trong những Startup Bitcoin đầu tiên
  • Nổi tiếng với quan điểm Crypto Libertarian, ủng hộ mô hình tài chính và công nghệ phi tập trung

Động lực xây dựng Venice từ quan điểm của Erik rằng AI đang bị kiểm soát quá nhiều bởi các Big Tech và chính phủ tương tự cách tài chính bị kiểm soát trước khi Bitcoin xuất hiện. Vì vậy, Venice được thiết kế như một nền tảng Private AI, phi tập trung và không kiểm duyệt

2. Teana Baker Taylor - COO

Trước khi tham gia vào Venice, Teana đã từng làm việc tại nhiều tổ chức tài chính lớn như:

  • HSBC - ngân hàng quốc tế
  • Circle - công ty phát hành Stablecoin USDC
  • Binance - sàn giao dịch Crypto lớn nhất thế giới

Trong Venice, Teana tập trung chủ yếu vào vận hành chiến lược kinh doanh, mở rộng quan hệ đối tác và phát triển hệ sinh thái Crypto AI 

Mô Hình Kiến Trúc

Venice được thiết kế theo mô hình Private by Design tức là quyền riêng tư không phỉa tính năng bổ sung mà là nguyên tắc cốt lõi trong kiến trúc hệ thống. Khác với phần lớn các nền tảng AI hiện nay như ChatGPT hay Midjourney nơi dữ liệu thường được xử lí và lưu trữ trên Server trung tâm, Venice áp dụng một mô hình khác:

  • Dữ liệu được xử lí ngay tại trình duyệt người dùng
  • Nội dung không được lưu trữ trên Server
  • Compute được phân phối qua nhiều nhà cung cấp GPU

Kiến trúc này đảm bảo người dùng luôn giữ quyền kiểm soát dữ liệu và lịch sử tương tác với AI. Về mô hình kiến trúc của venice được chia thành 4 lớp chính:

1. Client Layer - Xử lí ngay tại trình duyệt

Toàn bộ quá trình bắt đầu tư trình duyệt của người dùng. Khi người dùng nhập Prompt:

  • Dữ liệu được xử lí và mã hóa ngay trên thiết bị
  • Lịch sử hội thoại được lưu cục bổ trong Browser
  • Server của Venice không lưu trữ dữ liệu

Điều này có nghĩa là Venice không sở hữu lịch sử trò chuyện, không có cơ sở dữ liệu Prompt. Điều này khác hoàn toàn trong mô hình AI truyền thống nơi Server thường lưu Prompt, Output, MetaData và lịch sử hội thoại. Đối với Venice, những dữ liệu này tồn tại duy nhất ở phía Client

2. Encryption Layer - Mã hóa End to End

Sau khi Prompt được nhập, Venice thực hiện mã hóa trực tiếp trong Browser trước khi gửi đi. Nghĩa là:

  • Prompt được mã hóa trước khi rời khỏi thiết bị
  • Sau đó dữ liệu được truyền qua Proxy Server mã hóa
  • Phản hồi từ AI cũng được mã hóa khi quay lại

Nhờ vậy, Proxy Server không thể đọc được nội dung và Venice cũng không thể phân tích Prompt của người dùng

3. Proxy Routing Layer - Lớp trung gian

Proxy Server của Venice đóng vai trò định tuyến Request, ẩn danh người dùng và tách danh tính khỏi nội dung. Proxy không lưu trữ dữ liệu, chỉ thực hiện chuyển tiếp Request, chuyển tiếp Response. Điều này giúp Compute Provider không biết danh tính người dùng cũng không có lịch sử hội thoại. Proxy chỉ hoạt động giống Privacy Relay Layer

4. Decentralized Compute Layer - Hạ tầng GPU phân tán

Venince không sử dụng cụm GPU duy nhất mà thay vào đó là hệ thống Inference được thực hiện bởi nhiều nhà cung cấp Compute độc lập. Các Node GPU này nhận Request, chạy mô hình AI, trả kết quả. Quan trọng hơn là mỗi Node chỉ thấy một Request riêng lẻ, Node không có Context lịch sử, Node cũng không biết danh tính người dùng. Điều này giảm rủi ro Profiling người dùng, thu thập dữ liệu hội thoại và xây dựng hành vi dựa trên tập dữ liệu có sẵn.

Dựa trên những điểm trên, có thể thấy Venice có nhiều điểm khác biệt so với mô hình AI tập trung

Tiêu chí AI truyền thống Venice
Lưu trữ Prompt Server Browser
Lịch sử hội thoại Database Local
Compute GPU tập trung GPU phân tán
Theo dõi danh tính người dùng Có thể Không
Tái sử dụng dữ liệu để huấn luyện AI Thường có Không

Rõ ràng Venice mang đến nhiều điểm nổi bật so với các mô hình AI truyền thống nhờ tính bảo mật, quyền sở hữu dữ liệu thuộc về người dùng và nội dung cũng ít bị kiểm duyệt hơn. Vì cũng triển khai theo mô hình này mà Venice gặp nhiều hạn chế từ việc không thể tận dụng dữ liệu người dùng để cải thiện mô hình cũng như khó đạt hiệu suất cao như hệ thống tập trung. Tuy nhiên mình thấy điều này hoàn toàn có thể châm trước được vì mục tiêu ban đầu của dự án là hướng đến sự riêng tư và bảo mật hơn hơn là sự vượt trội so với các mô hình AI truyền thống. Venice đã tích hợp những mô hình Open Source tiên tiến nhất hiện nay như GPT - 5.2, Claude Opus, Sora, Kling,... để mang lại trải nhiệm tốt nhất cho người dùng

Phân Tích Mô Hình Kinh Tế, Đâu Là Động Lực Tăng Trưởng Đến Từ Đâu?

Hệ sinh thái Venice xoay quanh 3 nhóm tác nhân chính bao gồm:

  • Người dùng: sử dụng Venice để tạo văn bản, hình ảnh, tạo Video, chạy AI Agents hay lập trình bằng AI. Người dùng trả phí Inference khi sử dụng các mô hình AI. Phí này được dùng để trả cho Compute Provider và duy trì hệ thống Venice
  • Nhà cung cấp Compute: GPU Compute trong Venice đến từ Data Center độc lập, nhà cung cấp GPU Cloud và các Network Compute phi tập trung. Những nhà cung cấp này chạy Inference cho các mô hình AI và nhận phần thưởng khi xử lí Request. Điều này tạo ra một Compute Marketplace tương tự các dự án như Io.net hay Akash Network
  • Nền tảng Venice: Đóng vai trò điều phối Network, Routing Inference Requests và cung cấp Interface AI. Nền tảng thu một phần Platform Fee từ mỗi Request Inference

Về mô hình Tokenomics thì Venice triển khai mô hình Dual Token bao gồm:

1. Venice Token (VVV)

VVV là Token giá trị của hệ sinh thái Venice. Token này không chủ yếu dùng để trả phí AI mà đóng vai trò Staking bảo mật mạng, Governance và chia sẻ doanh thu từ AI Inference. Điều này nghĩa là một phần phí từ Inference, SubScription, API Usage được chuyển vào hệ thống Reward cho Stakers VVV. Do đó khi lượng người dùng Venice tăng, nhu cầu AI Inference tăng thì giá trị kinh tế tích lũy cho VVV cũng tăng

2. Venice Creadits (DIEM)

Bên cạnh VVV, Venice triển khai Credits Token dùng cho hoạt động sử dụng AI được gọi là Venice Credits (DIEM). Credits được thiết kế để thanh toán Inference, trả phí AI Model và thanh toán Compute, điều này giúp tách chi phí sử dụng AI khỏi biến động giá của VVV. Người dùng có thể sở hữu DIEM bằng cách Swap trực tiếp trên Aerodrome hoặc Mint mới bằng cách sử dụng Token VVV. Mỗi Token DIEM mà người dùng nắm giữ hoặc đi Staking sẽ cung cấp 1 USD API Credit mỗi ngày và Credit này không bao giờ hết hạn hoặc thay đổi giá trị

Vì vậy mặc dù là mô hình Dual Token nhưng 2 Token VVV và DIEM lại có mỗi quan hệ mật thiết với nhau và có thể Mint hoặc Burn đổi ngược cho nhau với mức Rate nhất định. Tuy  nhiên, khi xét về Usecase sử dụng thực tế đối với người dùng thì vai trò của DIEM rõ ràng cao hơn khi người dùng cần phải sở hữu token DIEM mang đi Staking thì mới có điểm Credit và sử dụng được Venice

Nhìn vào đây, chúng ta cũng thấy rõ nhu cầu Staking của DIEM vượt trội hơn hẳn so với VVV và hiện đã có hơn 70% lượng Token được Staking. Khi nhu cầu càng cao, lượng Staking càng nhiều thì nguồn cung bên ngoài còn ít cũng như có thêm lực mua từ người dùng mới tiềm năng thì động lực tăng giá cho DIEM thể hiện rất rõ. Hãy cùng xem những dữ liệu sau

Có thể thấy nhu cầu sử dụng API Credit của người dùng ngày càng lớn và theo thông tin được đội ngũ Venice chia sẻ đã có hơn 400 triệu yêu cầu LLM, hơn 150 triệu hình ảnh đã được tạo, hơn 2.5 triệu Video đã được tạo ra, hơn 200 triệu lượt gọi API và hiện tại cũng đã có hơn 2 triệu người dùng đăng kí trên Venice. Một con số cực kì khủng khiếp cho thấy tốc độ phát triển cực kì nhanh của Venice trong mấy tháng gần đây. Vì vậy, sự tăng giá của Token DIEM trong thời gian gần đây là điều dễ hiểu.

Còn đối với Token VVV, người dùng có thể Burn DIEM để đổi lấy VVV theo một mức Rate nhất định vì vậy khi DIEM tăng giá sẽ kéo theo VVV tăng giá. Tuy nhiên sẽ không tăng theo cùng 1 tỉ lệ vì người dùng chỉ Burn để đổi lấy VVV để Arbitrage chứ dùng để quản trị hay nhận doanh thu từ dự án thì ở thời điểm hiện tại vẫn chưa hấp dẫn. Nhu cầu sở hữu DIEM để Staking kiếm API Credit thì người dùng hoàn toàn có thể Swap từ Token khác trên Dex Aerodrome. Vì vậy, theo mô hình này thì khi nhu cầu người dùng cao token DIEM có động lực tăng giá mạnh mẽ hơn còn VVV sẽ có giá trị hơn về giai đoạn sau. Đặc biệt khi dự án đã công bố Buy Back and Burn tới hơn 42% tổng cung của Token VVV. Khi đó sự khan hiếm của VVV ngày càng hiện rõ và nó cũng ảnh hưởng đến DIEM nhờ tổng cung cố định và cơ chế Mint/Burn sang VVV. Nhờ vậy, Venice đang triển khai được mô hình Tokenomics tương đối hay với cơ chế Dual Token giảm phát

Nhìn chung Venice đã xây dựng được một sản phẩm đánh đúng được vào nhu cầu của người dùng về sự riêng tư và bảo mật. Mặc dù có những cái giá phải đánh đổi về việc cải thiện mô hình cũng như khó đạt được hiệu suất cao tuy nhiên việc sử dụng công nghệ AI của các bên tiên tiến nhất hiện nay như GPT - 5.2, Claude Opus, Sora, Kling,... theo mình thấy đã đủ dùng đối với nhu cầu của người bình thường. Một hướng tiếp cận khá thông minh và giúp Venice đạt được những thành công ban đầu

Tổng Kết

Kiến trúc Private by Design cùng hạ tầng Compute phân tán giúp Venice tạo ra một nền tảng AI ít phụ thuộc vào Server tập trung đồng thời mang lại trải nghiệm sử dụng đơn giản và ít bị kiểm duyệt hơn so với nhiều dịch vụ AI hiện nay. Bên cạnh đó, mô hình Dual Token (VVV và DIEM) cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng giữa nhu cầu sử dụng AI và giá trị kinh tế của hệ sinh thái. Trong khi DIEM gắn trực tiếp với nhu cầu API Credit và hoạt động sử dụng thực tế của người dùng, VVV lại đại diện cho giá trị dài hạn của mạng lưới thông qua cơ chế Staking, Governance và Buyback. Nếu tốc độ tăng trưởng người dùng và nhu cầu sử dụng AI tiếp tục duy trì như hiện tại, Venice hoàn toàn có thể trở thành một trong những nền tảng AI Privacy đáng chú ý trong giai đoạn tới