Trong bối cảnh Solana ngày càng mở rộng sang các ứng dụng đòi hỏi phản hồi theo thời gian thực như Onchain Game, Prediction Market hay DeFi tần suất cao, bài toán về độ trễ và trải nghiệm người dùng đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. MagicBlock xuất hiện như một lời giải mang tính kiến trúc, hướng tới việc đưa thực thi Onchain tiệm cận trải nghiệm Web2 mà không đánh đổi tính phi tập trung hay khả năng Composability của Solana. Trong thời gian gần đây, MagicBlock đã tổ chức mở bán Presale và hãy cùng Hak Research phân tích xem liệu có nên tham gia không nhé

Trước khi vào bài viết, mọi người có thể tham khảo một số bài viết sau để hiểu rõ hơn về thị trường Crypto nhé

Tổng Quan Về MagicBlock

Vấn đề hiện tại của Solana

Solana được biết đến như là một Blockchain tốc độ cao nhưng vẫn chưa giải quyết trọn vẹn một số bài toán nền tảng liên quan đến độ trễ và trải nghiệm theo thời gian thực. Trên thực tế, độ trễ của các giao dịch Onchain vẫn ở mức hàng trăm Mili giây. Mức này có thể chấp nhận được với nhu cầu sử dụng thông thường nhưng lại trở thành rào cản lớn đối với các ứng dụng đòi hỏi phản hồi nhanh và chính xác theo thời gian thực

Các ứng dụng như Onchain Game Real Time, Prediction Market cần cập nhật giá liên tục hay PerpDex và HFT DeFi đòi hỏi phản hồi gần như tức thì. Với kiến trúc Blockchain truyền thống, các dự án trong nhóm này thường buộc phải hi sinh một trong ba yếu tố cốt lõi: Trải nghiệm người dùng (UX), mức độ phi tập trung (Decentralization) hoặc tính toàn vẹn Onchain (Onchain Integrity)

Trong bối cảnh đó, các giải pháp phổ biến hiện nay chỉ mang tính tạm thời. Nhiều dự án chọn mô hình Centralized Server kết hợp với Onchain Settlement tức là xử lí Logic Offchain rồi chỉ đưa kết quả lên Blockchain. Một số khác xây dựng Appchain hoặc tách State riêng dẫn đến tình trạng phân mảnh, làm suy yếu khả năng kết hợp và thanh khoản chung của Solana. Ngoài ra, việc xuất hiện các Layer 2 độc lập cũng khiến hệ sinh thái bị chia cắt và làm mất đi lợi thế Composability vốn là điểm mạnh của Solana

Để giải quyết bài toán này, MagicBlock đã ra đời. Điểm khác biệt cốt lõi của MagicBlock nằm ở chỗ nó không chấp nhận sự đánh đổi quen thuộc mà lựa chọn thay đổi cách tổ chức và vận hành hệ thống thực thi để giải quyết vấn đề từ gốc. Thay vì buộc ứng dụng phải rời khỏi Solana hoặc phải hy sinh một phần bản chất Onchain, MagicBlock đưa ra một hướng tiếp cận mới, giúp các ứng dụng đạt được hiệu năng và độ mượt tương đương Web2, trong khi vẫn giữ nguyên tính phi tập trung, khả năng kiểm chứng và khả năng kết nối liền mạch vốn là thế mạnh của Solana

MagicBlock là gì

MagicBlock không phải là một Blockchain mới cũng không phải một Layer 2 tách biệt khỏi Solana. Thay vào đó, MagicBlock được thiết kế như một lớp thực thi bổ sung hoạt động trực tiếp trên Solana với mục tiêu giải quyết điểm nghẽn lớn nhất còn tồn tại của Solana hiện nay là độ trễ và khả năng phục vụ các ứng dụng yêu cầu phản hồi theo thời gian thực. MagicBlock không tách khỏi Solana mà hoạt động như một phần mở rộng, tận dụng trực tiếp Solana Runtime, SVM và Shared State hiện có

Về bản chất, MagicBlock được thiết kế để giải quyết khoảng trống còn tồn tại giữa hiệu năng Blockchain hiện tại và trải nghiệm người dùng Web2. Dù Solana đạt đạt được thông lượng cao và chi phí thấp nhưng độ trễ vẫn là rào cản đối với các ứng dụng như Onchain Game Real Time, Prediction Market cập nhật liên tục hay các sản phẩm DeFi tần suất cao. MagicBlock ra đời nhằm đưa khả năng thực thi Onchain tiệm cận cảm giác tức thì, qua đó mở khóa một lớp ứng dụng trước đây gần như không khả thi trên Blockchain.

Nhìn chung, MagicBlock đóng vai trò như một Engine tăng tốc thời gian thực cho Solana. Nó không thay thế Base Layer cũng không cạnh tranh trực tiếp với Solana mà bổ sung một lớp Compute có hiệu năng cao, giúp Solana đáp ứng các yêu cầu tương tự như hạ tầng Cloud truyền thống. Nhờ đó, MagicBlock được định vị không chỉ là một giải pháp Blockchain mà là một bước tiến hướng tới hạ tầng tính toán phi tập trung có thể thay thế các dịch vụ Offchain như AWS hoặc Centralized Game Servers trong tương lai

Ephemeral Rollups: Cốt Lõi Trong Công Nghệ Của MagicBlock

Ephemeral Rollups (ERs) là nền tảng công nghệ cốt lõi giúp MagicBlock tạo ra sự khác biệt so với các mô hình mở rộng Blockchain truyền thống. Thay vì xây dựng một Layer 2 tồn tại lâu dài và tách biệt, ERs được thiết kế như các phiên thực thi tạm thời, chỉ được khởi tạo khi có nhu cầu xử lí khối lượng giao dịch lớn hoặc yêu cầu độ trễ cực thấp

Mỗi Ephemeral Rollup tồn tại theo Session hoặc theo nhu cầu cụ thể của ứng dụng. Trong khoảng thời gian đó, ERs đảm nhận việc xử lý Logic ứng dụng với hiệu năng rất cao, sau đó tự động kết thúc. Cách tiếp cận này giúp MagicBlock tránh được gánh nặng duy trì một Blockchain hoặc Rollup độc lập chạy liên tục, đồng thời tối ưu tài nguyên tính toán theo thời gian thực.

Về hiệu năng, Ephemeral Rollups mang lại độ trễ chỉ khoảng 10 - 20 mili giây với độ trễ End to End dưới 50ms. Đây là mức độ trễ tiệm cận hạ tầng Web2 và thấp hơn đáng kể so với hầu hết các giải pháp Onchain hiện nay. Nhờ đó, các ứng dụng như Game Onchain thời gian thực, giao dịch tần suất cao hay trải nghiệm tương tác liên tục có thể vận hành mượt mà mà không cần phụ thuộc vào máy chủ tập trung.

Một điểm quan trọng khác là chi phí phần cứng gần như bằng 0 đối với người dùng. Ephemeral Rollups cho phép các giao dịch được xử lý trong môi trường thực thi chuyên biệt, tối ưu cho tốc độ và song song hóa từ đó loại bỏ rào cản phí gas, yếu tố vốn cản trở việc mở rộng trải nghiệm người dùng đại chúng trên Blockchain.

Bên cạnh đó, ERs vẫn hỗ trợ Private Sate cho phép ứng dụng xử lí dữ liệu nhạy cảm hoặc Logic nội bộ trong phiên thực thi mà không cần công khai toàn bộ trạng thái ngay lập tức trên Blockchain. Sau khi Sesion kết thúc, toàn bộ State khỏi Solana và không tạo ra một Blockchain mới. Đây là khác biệt so với các Rolup truyền thống vốn tồn tại độc lập, duy trì State riêng và thường đnáh đổi khả năng Composability với mạng gốc

Nếu so sánh trực tiếp, Rollup truyền thống hoạt động như một Layer 2 tồn tại lâu dài với State tách biệt và độ trễ thường dao động từ hàng trăm Mili giây đến vài giây. Điều này khiến Composability với hệ sinh thái gốc bị hạn chế và trải nghiệm người dùng vẫn chưa đạt đến mức Instant. Ngược lại, Ephemeral Rollups chỉ tồn tại tạm thời, sau đó quay state trở lại Solana, giữ nguyên Composability Native, giảm Latency xuống mức 10 - 20 ms và mang lại UX gần với Web2 hơn bất kì giải pháp Onchain nào trước đó

Mô Hình Kiến Trúc MagicBlock 

Kiến trúc Magic được thiết kế như một lớp thực thị tùy chọn, cho phpes ứng dụng tận dụng hiệu năng thời gian thực mà không làm gián đoạn hoạt động bình thường trên Solana. Toàn bộ quy trình có thể được chia thành năm bước chính, từ khi bắt đầu thực thi cho đến khi trạng thái được trả lại mạng gốc

Delegation – Ủy quyền thực thi vào Ephemeral Rollup

Ở bước đầu tiên, User hoặc Program sẽ thực hiện việc Delegate Account hoặc 1 phần State của mình vào một Ephemeral Rollup. Quá trình này được thực hiện thông qua Smart Contract trên Solana, đảm bảo mọi hành động đều minh bạch, có thể xác minh và tuân thủ các quy tắc bảo mật của mạng.

Việc Delegation không làm thay đổi logic ứng dụng hay cấu trúc hợp đồng hiện có. Thay vào đó, nó chỉ tạm thời cho phép Ephemeral Rollup đảm nhận việc xử lý các giao dịch liên quan đến account được ủy quyền trong một khoảng thời gian nhất định.

Routing – Định tuyến giao dịch thông minh

Sau khi Delegation được thiết lập, MagicBlock sử dụng một RPC Router chuyên biệt để tự động định tuyến giao dịch. Router này có nhiệm vụ phân loại các transaction dựa trên yêu cầu về hiệu năng và ngữ cảnh sử dụng. 

Những giao dịch cần độ trễ thấp, xử lí liên tục hoặc khối lượng lớn sẽ được gửi vào Ephemeral Rollup. Ngược lại, các giao dịch thông thường vẫn được xử lý trực tiếp trên Solana. Toàn bộ quá trình này diễn ra một cách tự động, không yêu cầu người dùng hay nhà phát triển phải can thiệp thủ công

Execution – Thực thi trong Ephemeral Rollup

Tại Ephemeral Rollup, các giao dịch được thực thi trong một môi trường Runtime hoàn toàn tương thích với Solana. ERs sử dụng cùng Solana Virtual Machine (SVM), cùng Bytecode và cùng Logic Smart Contract như trên Solana. Điểm khác biệt nằm ở cách thực thi khi Ephemeral Rollups cho phép xử lí song song trên quy mô lớn giúp tăng thông lượng đáng kể. Đồng thời, nhờ kiến trúc tối ưu cho thời gian thực, ERs đạt được độ trễ cực thấp và cho phép Gasless Transactions mang lại trải nghiệm liền mạch cho người dùng cuối.

Commit / Finalization – Ghi nhận và hoàn tất trạng thái

Sau khi phiên thực thi kết thúc, toàn bộ kết quả và thay đổi trạng thái được ER xử lý sẽ được đóng gói lại và gửi về Solana. Quá trình Commit này đảm bảo rằng mọi cập nhật đều được ghi nhận Onchain và kế thừa tính bảo mật, khả năng xác minh và bất biến của Solana. MagicBlock cũng tích hợp các cơ chế Fraud Proof và Accountability nhằm đảm bảo rằng các Ephemeral Rollup và Node Operator phải chịu trách nhiệm cho hành vi của mình. Điều này giúp duy trì độ tin cậy của hệ thống ngay cả khi phần lớn quá trình thực thi diễn ra ngoài Base Layer 

Undelegation – Trả Account về Solana

Ở bước cuối cùng, các Account đã được Delegate sẽ quay trở lại Solana sau khi phiên Ephemeral Rollup kết thúc. Quá trình Undelegation diễn ra mượt mà, không làm mất Composability với các chương trình khác trên Solana cũng như không ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của State. Từ góc nhìn của hệ sinh thái, các Account này vẫn là một phần thống nhất của Solana, có thể tiếp tục tương tác với mọi ứng dụng và thanh khoản chung mà không gặp bất kỳ rào cản nào.

Nhờ kiến trúc này, Developer không cần phải viết lại Smart Contract hay học một stack công nghệ mới. Ứng dụng hiện tại có thể được tăng tốc bằng MagicBlock chỉ thông qua việc Delegation chọn lọc. Đối với người dùng cuối, toàn bộ quá trình diễn ra hoàn toàn trong suốt. User gần như không nhận ra sự khác biệt về mặt kỹ thuật mà chỉ cảm nhận được một trải nghiệm nhanh hơn, mượt mà hơn và gần với Web2 hơn trong khi vẫn giữ được đầy đủ lợi ích của một ứng dụng Onchain

Những thông tin trên không chỉ dừng lại ở Whitepaper hay Testnet, MagicBlock đã chứng minh được khả năng vận hành thực tế thông qua MagicNet. Chỉ trong vài tháng triển khai, MagicNet đã xử lí hơn 1 tỷ giao dịch, ghi nhận 250.000 lượt Delegation và 27.000 địa chỉ ví khác nhau tham gia. Những con số này cho thấy MagicBlock không chỉ được thử nghiệm ở quy mô nhỏ mà đã được sử dụng liên tục trong các kịch bản có tải cao và yêu cầu độ ổn định lớn điều rất hiếm với các giải pháp Execution Layer mới. Quan trọng hơn sự xuất hiện của MagicNet đã mở ra nhiều Usecase thực tế như:

  • Tap to Trade: Các ứng dụng như Rush, Banana Zone và Bloxwap tận dụng MagicBlock để mang lại trải nghiệm giao dịch gần như tức thì. Người dùng có thể mua bán chỉ bằng một cú chạm với phản hồi xảy ra trong vài chục Mili giây
  • Game Onchain Real Time: Đây là các trò chơi mà mỗi hành động đều gắn với giá trị kinh tế, đòi hỏi cập nhật trạng thái liên tục và phản hồi gần như ngay lập tức. Trước đây, các game dạng này buộc phải dùng Server tập trung để xử lí Logic còn Blockchain chỉ đóng vai trò thanh toán. Với MagicBlock thì toàn bộ vòng lặp Gameplay có thể diễn ra Onchain nhưng người chơi vẫn cảm thấy được sự mượt mà tương tự Web2
  • Streaming và trải nghiệm thời gian thực: Trong mạng Streaming, ứng dụng Vorld cho thấy MagicBlock không chỉ phù hợp với giao dịch tài chính, mà còn có thể hỗ trợ các trải nghiệm nội dung thời gian thực. Việc xử lý tương tác, cập nhật trạng thái và đồng bộ dữ liệu nhanh là yếu tố sống còn với streaming platform. MagicBlock cho phép các tác vụ này được xử lý với độ trễ rất thấp, trong khi kết quả cuối cùng vẫn được ghi nhận và xác minh Onchain
  • Privacy Primitives và DePIN: MagicBlock đang được sử dụng cho các Privacy Primitives như Loyal và Cloak nơi yêu cầu xử lý trạng thái riêng tư trong thời gian thực nhưng không làm lộ dữ liệu nhạy cảm trên chain. Bên cạnh đó, dTelecon đại diện cho mảng DePIN cho thấy MagicBlock có thể trở thành lớp Compute thời gian thực cho các hạ tầng vật lý phi tập trung – nơi dữ liệu đến liên tục và cần phản hồi nhanh

Với những Usecase nổi bật trên cho thấy MagicBlock đã biến Onchain Execution thành trải nghiệm thời gian thực đối với người dùng. Đây chính là rào cản lớn nhất khiến Blockchain khó tiếp cận đại chúng trong suốt nhiều năm. Quan trọng hơn, MagicBlock không chỉ tuyên bố giải quyết những vấn đề này trên giấy mà đã chứng mình được bằng sản phẩm chạy thực tế, người dùng thật và dữ liệu thật - một bước tiến quan trọng để đưa Onchain app tiến gần hơn đến trải nghiệm Web2 nhưng vẫn giữ trọn giá trị phi tập trung.

Liệu Có Nên Tham Gia Presale của MagicBlock?

Vào ngày 15/01/2025, MagicBlock đã thông báo mở bán Presale Token BLOCK nhằm huy động vốn và phân phối token cho cộng đồng, nhà đầu tư sớm và người dùng đã tham gia sớm vào hệ sinh thái. Chương trình Presale sẽ bắt đầu vào ngày 05/02/206 và kéo dài 3 ngày gồm 2 giai đoạn chính:

  • Giai đoạn 1 - Whitelist Priority (24 giờ đầu): Các địa chỉ được Whitelist sẽ có quyền tham gia trước 24 giờ. Để đủ điều kiện tham gia trong giai đoạn này là các thành viên cốt lõi trong cộng đồng MagicBlock hoặc là các địa chỉ đã tương tác Onchain với các ứng dụng thuộc MagicBlock
  • Giai đoạn 2 - Public Access (48 giờ tiếp theo): Sau 24 giờ Whitelist thì mọi người đều có thể tham gia miễn là vẫn còn Allocation trong Presale

MagicBlock cho phép người tham gia chọn 2 phương thức mua:

  • Option 1 - FCFS Bonding Curves: 100% Token mở khóa tại TGE. Giá Token được xác định theo Bonding Curves từ 0.01 USD đến 0.02 USD tương ứng với FDV từ 100 triệu đến 200 triệu USD 
  • Option 2 - Request for Allocation: Đặt yêu cầu phân bổ ở giá cố định tương đương FDV 100 triệu USD. Sau Presale có giai đoạn Review 1 tuần để quyết định phân bổ và nếu mọi người tham gia theo phương thức này sẽ bị khóa 1 năm sau TGE

Về thời gian TGE thì dự kiến sẽ diễn ra vào cuối Q1 hoặc đầu Q2 năm 2026. Thời gian chính xác phụ thuộc vào tiến độ phát triển và Audit của dự án. Vậy một câu hỏi quan trọng được đặt ra là liệu có nên tham gia Presale của MagicBlock?

Theo mình thì mình sẽ không tham gia vì mức định giá từ 100 triệu đến 200 triệu USD là không còn hấp dẫn. Hãy nhìn vào các đợt mở bán Presale gần đây, Humidifi - Props AMM hàng đầu trên Solana khi TGE cũng chỉ có FDV hơn 100 triệu USD, Infinex chỉ mở bán với FDV 300 triệu USD trong khi vẫn không thu hút nhiều sự chú ý,... Về vị thế của MagicBlock trên thị trường thậm chí còn thấp hơn 2 cái tên kể trên vì vậy mức FDV 100 - 200 triệu USD là không hấp dẫn để tham gia 

Tổng Kết

MagicBlock là một dự án hạ tầng có định hướng rõ ràng, giải quyết đúng điểm nghẽn lớn nhất còn tồn tại của Solana là độ trễ và khả năng phục vụ các ứng dụng thời gian thực. Công nghệ Ephemeral Rollups cùng dữ liệu vận hành thực tế từ MagicNet cho thấy đây không chỉ là một ý tưởng trên giấy. Tuy nhiên, xét dưới góc nhìn đầu tư, mức định giá Presale từ 100 đến 200 triệu USD FDV khiến biên an toàn không còn quá hấp dẫn đặc biệt khi so sánh với các dự án hạ tầng và DeFi cùng hệ Solana gần đây