Việc Covenant AI tuyên bố rời khỏi hệ sinh thái Bittensor và Dump toàn bộ 37.000 TAO từ 3 Subnet của họ đang là chủ đề được bàn tán nhiều nhất trong thị trường Crypto những ngày gần đây. Nhất là trước đó chỉ 1 thời gian ngắn, Convenant đã thông báo hoàn thành mô hình huấn luyện Convenant-72B gây chấn động và chứng minh được tiềm năng của một mô hình AI phi tập trung. Vậy chi tiết sự việc này là như thế nào và điều này ảnh hưởng gì đến hệ sinh thái Bittensor, hãy cùng Hak Research tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé

Trước khi vào bài viết, mọi người có thể tham khảo một số bài viết sau để hiểu rõ hơn về thị trường Crypto nhé

Covenant AI Với Những Đóng Góp Lớn Cho Bittensor

Covenant AI dưới sự dẫn dắt của Sam Dare là một trong những Builder lớn nhất trong hệ sinh thái Bittensor. Với việc vận hành 3 Subnet chủ chốt là:

  • Templar (SN3): Được thiết kế chuyên biệt cho việc huấn luyện các mô hình AI ngôn ngữ lớn tương tự như ChatGPT hay Gemini nhưng thay vì sử dụng các siêu máy tính tập trung thì Templar chia nhỏ quá trình huấn luyện và phân phối cho hàng trăm Miner trên toàn cầu
  • Basilic (SN39): Nếu Templar tập trung vào việc huấn luyện thô thì Basilic đóng vai trò là lớp ứng dụng và tối ưu hóa các mô hình ngôn ngữ lớn. Chẳng hạn như sau khi Covenant-72B hoàn thành xong quá trình đào tạo cơ bản thì Basilic là nơi để tinh chỉnh, tối ưu hóa và đánh giá để Covenant-72B trở nên thông minh hơn và có khả năng giải quyết các tác vụ chuyên nghiệp
  • Grail (SN81): Được xem là mảnh ghép hoàn thiện cuối cùng trong quy trình đào tạo mô hình AI phi tập trung. Nếu như Basilic đảm bảo khả năng về trí tuệ thì Grail lại đảm bảo khả năng về đạo đức giúp AI trả lời sao cho giống người nhất, an toàn nhất và không vi phạm các quy tắc đạo đức

Đội ngũ này đã chứng minh năng lực vượt trội khi huấn luyện thành công Covenant-72B. Đây là mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) phi tập trung quy mô nhất lịch sử với 72 tỷ tham số, được đào tạo hoàn toàn phi tập trung với sự tham gia của 72 Miner. Để hiểu được độ lớn của mô hình này thì nó được đánh giá cao hơn so với LLaMA-2-70B - một hình AI do Facebook đào tạo năm 2023 tuy nhiên vẫn còn khoảng cách khá xa giữ Covenant-72B so với các mô hình AI hàng đầu hiện nay

Tuy nhiên nếu so về tài nguyên giữa một nơi là các mô hình AI tập trung với các siêu máy tính CPU cực mạnh, cơ sở hạ tầng như mạng ở mức tối ưu và nguồn lực con người hàng đầu và Convent-72B với nguồn tài nguyên ghép nhặt cực kì hạn chế thì nếu như hệ sinh thái Bittensor được đầu tư mạnh mẽ hơn về cơ sở hạ tầng thì khoảng cách trên sẽ được rút ngắn đáng kể và mô hình đào tạo AI phi tập trung là khả thi chứ không còn là viễn cảnh quá xa vời. 

Thành công này không chỉ nhận được sự công nhận từ những nhân vật tầm cỡ như CEO Nvidia Jensen Huang mà là động lực chính thúc đẩy giá trị vốn hóa của Bittensor tăng tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn đầu năm 2026 này khi nhiều người thấy định giá của TAO so với các công ty AI với mô hình LLM tập trung đang là quá thấp và tiềm năng phát triển vẫn còn rất lớn nếu Bittensor được đầu tư thêm nguồn vốn để phát triển.

Rời Khỏi Mạng Lưới, Đâu Là Nguyên Nhân?

Mặc dù đang rất êm xuôi như vậy nhưng vào ngày 10/04/2026, đội ngũ phát triển đã làm một hành động được coi là Rug Pool khi xả toàn bộ 37.000 TAO trong 3 Subnet của mình ra thị trường và cáo buộc Bittensor chỉ giả danh phi tập trung chứ quyền lực thực tế nằm gọn trong tay Jacob Steeves hay còn gọi là Const với nickname trên X. Đội ngũ Covenant AI cho rằng không có một cơ chế quản trị phi tập trung nào trên Bittensor mà quyền lực thực sự chỉ nằm trong tay một cá nhân và họ có thể:

  • Đơn phương chấm dứt phần thưởng TAO được phân phối hàng ngày cho 3 Subnet của Covenant
  • Tước quyền quản trị cộng đồng trên các kênh chính như Discord
  • Thực hiện lệnh bán TAO với khối lượng lớn được tính toán trùng thời điểm hai bên xảy ra xung đột. Điều này khiến các Alpha Token của 3 Subnet này giảm mạnh, gây hoang mang cho nhà đầu tư và thợ đào của Convenant

Vì vậy, Covenant không thể tiếp tục xây dựng trên một hệ sinh thái mà các nguyên tắc cốt lõi về sự tự do và phi tập trung bị đe dọa và họ quyết định xả toàn bộ 37.000 Token TAO trên 3 Subnet này khiến giá TAO giảm tới 27% chỉ trong vòng chưa đầy 1 ngày, 3 Alpha Token trên 3 Subnet Covenant sở hữu cũng giảm tới hơn 70% trong thời gian ngắn. Hành động này đã gây nên một làn sóng phẫn nộ trong cộng đồng nhà đâu tư, nhiều người gọi đây là một vụ Exit Scam có kịch bản nhằm chiếm đoạt tài sản sau khi đã tận dụng nguồn lực của hệ sinh thái để xây dựng danh tiếng

Theo mình thì chưa cần biết ai đúng trong vụ việc lần này nhưng hành động Dump toàn bộ Token TAO mà Covenant là một hành vi giống Exit vì nếu như theo lời nói của họ thì Covenant sẽ tiếp tục nỗ lực xây dựng (có lẽ trên một Blockchain khác hoặc họ tự Build) thì hành động xả token khiến Alpha Token của 3 Subnet gần như không còn giá trị thì người chịu thiệt nhất chính là cộng đồng của họ. Nếu Covenant tiếp tục xây dựng trong tương lai thì liệu cộng đồng có còn ủng hộ với một đội ngũ đã xả toàn bộ Token mà không thông báo với cộng đồng khiến họ bị thiệt hại nặng nề không?

Những Ảnh Hưởng Và Hành Động Của Bittensor

Ngay sau cáo buộc của Covenant thì đội ngũ Bittensor đã bác bỏ toàn bộ sai phạm và khẳng định hành động của Sam Dare là một sự phản bội. Phía Bittensor khẳng định các thay đổi về hệ thống là cần thiết cho sức khỏe của mạng lưới và việc Covenant AI rời đi cùng hành động xả Token là minh chứng cho sự thiếu trách nhiệm với cộng đồng. Sự kiện lần này cũng buộc Bittensor phải đẩy nhanh các cải tiến về quản trị điển hình là tính năng Locked Stake để ngăn chặn các tình huống tương tự xảy ra.

Vậy Locked Stake là gì? Hãy cùng quay lại với mô hình phân phối phần thưởng của Bittensor

Hàng ngày 3600 TAO sẽ được phân phối cho các Subnet và tỉ lệ phân bổ sẽ không đồng đều mà dựa trên tỉ lệ Emissions (có thể coi như tỉ lệ đóng góp của các Subnet đối với mạng lưới). Phần thưởng TAO được phân bổ cho các Subnet sẽ được hoán đổi thành Alpha Token và chia cho các thành phần quan trọng trong Subnet với tỉ lệ như sau:

  • Miner (41%): Thực hiện các công việc như chạy mô hình AI, lưu trữ dữ liệu. Phân thưởng của các Miner cũng không được phân phối như nhau mà dựa trên hiệu suất
  • Validator (41%): Nhiệm vụ là chấm điểm Miner, nếu chấm sai hoặc thiên vị sẽ bị hệ thống phạt bằng cách cắt trực tiếp vào thu nhập, thậm chí có thể là khoản TAO mà họ đã Stake
  • Chủ Subnet (18%): Đây là phần thưởng cần thiết và là nguồn động lực để chủ các Subnet tiếp tục nỗ lực xây dựng và phát triển sản phẩm

Locked Stake là cơ chế buộc chủ Subnet phải chứng minh niềm tin của mình bằng cách Lock Token thưởng mà mình nhận được hàng ngày và thời gian Lock sẽ được hiển thị Onchain. Việc Lock Token sẽ tạo ra điểm Conviction và điểm này sẽ bắt đầu từ 100% số lượng đã Lock và giảm tuyến tính về 0 khi Lock hết hạn. Chủ Subnet Lock càng lâu và càng nhiều thì điểm Conviction càng cao và nếu chủ sở hữu Subnet muốn rời bỏ dự án thì điểm Conviction của họ bắt đầu giảm ngay khi họ ngừng Re-lock. Các nhà đầu tư có thể thấy điều đó xảy ra trước và thị trường có thể định giá lại Alpha Token của Subnet đó trước khi chủ sở hữu Dump Token

Về sự ra đi của Covenant chắc chắn sẽ ảnh hưởng nhiều đến hệ sinh thái Bittensor khi Templar (SN3) là một trong 3 Subnet lớn nhất trong hệ sinh thái Bittensor. Tuy nhiên, phần còn lại của hệ sinh thái vẫn hoạt động bình thường và thiệt hại chỉ đơn giản là Bittensor mất đi 3 Subnet chất lượng. Ngoài ra, Code của 3 Subnet Templar, Basilica, Grail là Open Source và các Team mới hoặc cộng đồng có thể tiếp quản để tiếp tục xây dựng và phát triển mô hình Covenant-72B đang cực kì thành công ở thời điểm hiện nay

Covenant Hay Bittensor: Ai Là Người Sai?

Thực ra để mà nói ai là người sai trong sự việc lần này thì thật sự khó vì toàn bộ câu chuyện chỉ người trong cuộc mới nắm được. Đối với mình là một người đứng ngoài nhìn vào thì mình thấy Covenant là một người sai với cộng đồng của mình. Họ không thông báo với cộng đồng của mình mà xả toàn bộ Token ra thị trường gây thua lỗ nặng nề đối với những người đang cam kết đồng hành cùng dự án và nếu Covenant tiếp tục xây dựng thì chắc chắn cũng không còn được cộng đồng ủng hộ như lúc ban đầu

Còn về Bittensor ngừng ngắt phần thưởng và còn đóng cả kênh cộng đồng của Covenant theo như điều Covenant nói cũng là điều đáng chú ý:

  • Thứ nhất về việc ngắt phần thưởng là đảm bảo sức khỏe cho mạng lưới. Như vậy mặc dù được coi là phi tập trung nhưng đội ngũ Bittensor vẫn có toàn quyền kiểm soát mạng lưới, việc Bittensor đưa ra lí do khá mơ hồ cũng khiến mình đặt câu hỏi về sự minh bạch ở đây
  • Tiếp theo là kênh Discord cộng đồng của Covenant. Có một điều đặc biệt là các Subnet sẽ hoạt động chung trong máy chủ Discord với Bittensor và mỗi Subnet sẽ được cấp một Category trong đó để hoạt động và xây dựng cộng đồng. Vì vậy, việc quản trị các Subnet này sẽ thuộc về quản trị viên của Bittensor và họ có quyền can thiệt, xóa bài hoặc thu hồi quyền điều hành của bất kì Subnet nào. Việc đội ngũ Bittensor xóa kênh Discord của Covenant mà không đưa ra bất kì lí do nào cũng cho thấy sự không minh bạch ở đây

Bỏ qua vụ việc này thì nhìn vào hệ sinh thái Bittensor ở thời điểm hiện tại thì đâu là động lực cho sự tăng trưởng trong thời gian tới. Bức tranh tổng thể vẫn rất rõ ràng khi Bittensor đang chuyển từ hệ sinh thái ý tưởng Decentralized AI sang một hệ sinh thía thực sự tạo ra Revenue và Utility. Sau đây là những động lực mà mình nghĩ vẫn là tiền đề cho sự tăng trưởng của Bittensor và cả giá trị của Token TAO:

1. Sự gia tăng của Subnet

Hiện tại đang có khoảng 128 Subnet đang hoạt động, tăng mạnh từ chỉ 32 Subnet vào năm ngoái. Trong Roadmap 2026 thì Bittensor sẽ tăng giới hạn Subnet lên 256 (dự kiến giữa năm), điều này mở ra gấp đôi không gian để phục vụ các nhu cầu chuyên biệt như LLM Training, Agent, Vision,...

Mỗi Subnet là một nền kinh tế riêng với Token Alpha (dTAO), cơ chế Stake/Burn riêng và cạnh tranh trực tiếp bằng Performance. Hiện tại tổng vốn hóa của các Subnet đã đạt khoảng 1.3 - 1.5 tỷ USD tương đương với 30 - 40% Market cap của TAO. Hiện tại, đã có nhiều Subnet có lợi nhuận thực tế chẳng hạn SN64 Chutes tạo ra lợi nhuận khoảng 22.000 USD/ngày, một số Subnet khác như SN4 Targon cũng có doanh thu hàng triệu USD mỗi năm. Tổng doanh thu ước tính của các Subnet có thể lên tới gần 100 triệu USD mỗi năm

Đây là động lực manh nhất cho sự tăng trưởng của TAO khi càng nhiều Subnet chất lượng thì sẽ càng có nhiều nguồn cầu cho Token TAO phục vụ cho nhiều mục đích như đăng kí, Stake, Burn hay chỉ đơn giản là dùng cho phí giao dịch. 

2. Doanh thu thực tế 

Trước đây nhiều người chỉ trích Bittensor chỉ là nơi các thợ đào vẽ Game để nhận thưởng bằng Token TAO tuy nhiên giờ đây, hệ sinh thái Bittensor đã phát triển một cách nhanh và thực dụng với rất nhiều Subnet đã duy trì được lượng người dùng lớn. Chẳng hạn như Talisman AI đã có hơn 100.000 khách hàng trả tiền, đây là một cột mốc cực kì quan trọng chứng minh rằng AI của Bittensor không chỉ nằm trên giấy mà đã đủ tốt để người dùng sẵn sàng bỏ tiền túi ra sử dụng

Ngoài ra, nhiều Subnet đã xây dựng những sản phẩm chuyên biệt phục vụ cho nền kinh tế trong thế giới thực chẳng hạn Vision (SN19) xây dựng một hệ thống phát hiện lỗi trong quá trình sản xuất. Bằng cách sử dụng Computer Vision để soi lỗi sản xuất trên dây chuyền nhà máy, đây cũng một mảng kinh doanh quan trọng nếu mở rộng thành công sẽ kiếm được rất nhiều lợi nhuận. Hay có thể kể đến là các SN1, SN27 hay SN62 tận dụng mạng lưới thợ đào toàn cầu của Bittensor để cho thuê GPU, CPU theo yêu cầu, cạnh tranh trực tiếp với các ông lớn như AWS Lambda hay Google Cloud Functions như với chi phí rẻ hơn 

Khi các Subnet ngày càng chất lượng và lớn mạnh sẽ tạo ra một vòng lặp tăng trưởng bền vững cho Bittensor:

  • Subnet tạo ra một sản phẩm AI hữu ích
  • Người dùng sử dụng sản phẩm và trả tiền (Burn TAO hoặc Alpha Token để thanh toán)
  • Doanh thu thực và dòng vốn của người dùng khiến mạng lưới tự động phân phối thêm phân thưởng TAO hàng ngày về cho Subnet đó
  • Phần thưởng càng cao và doanh thu càng nhiều sẽ thu hút thêm nhiều Miner, Validator chất lượng tham gia vào mạng lưới

3.  Sự chấp nhận của các tổ chức 

Hiện tại, tỷ lệ Staking TAO lên mức cực cao với hơn 73% tổng cung đã được Stake. Sự kiện Halving đầu tiên của Bittensor vào tháng 12/2025 đã giảm phần thưởng hàng ngày từ 7200 TAO xuống chỉ còn 3600 TAO. Điều này giúp giảm lạm phát trong khi nhu cầu từ các Miner (cần TAO để đăng kí Slot) cũng như các Subnet mới vẫn tăng lên tạo thành nguồn cầu cực lớn giúp duy trì giá trị cho Token TAO

Ngoài ra, việc nhiều quỹ tài chính lớn đưa TAO vào danh sách ETF giúp thu hút được nguồn vốn lớn từ thị trường truyền thống:

  •  Grayscale (GTAO): Đã nộp hồ sơ S-1 vào đầu tháng 04/2026 để chuyển đổi Bittensor Trust của họ thành một quỹ ETF giao dịch công khai. Hiện tại, sản phẩm này đang giao dịch trên thị trường OTC dưới mã GTAO nhưng việc chuyển đổi sang ETF sẽ cho phép các quỹ hưu trí và nhà đầu tư cá nhân mua TAO dễ dàng hơn
  • Bitwise: Không đứng ngoài cuộc, Bitwise cũng đã nộp hồ sơ xin phép 11 ETF các Token trong thị trường Crypto trong đó có TAO, cho thấy họ đánh giá Bittensor là một trong những tài sản cốt lõi trong danh mục AI của họ trong thị trường Crypto

Nhìn chung, bài toán tăng trưởng vẫn còn đó nhưng Bittensor cần phải làm minh bạch hơn trong quá trình phân phối phần thưởng cũng như quản trị các kênh quản lí cộng đồng. Có như thế thì dự án mới yên tâm xây dựng và phát triển cống hiến cho hệ sinh thái Bittensor

Tổng Kết

Sự cố với Covenant AI đã ảnh hưởng không nhỏ đến hệ sinh thái Bittensor. Bỏ qua vụ lùm xùm này thì nhìn vào bức tranh lớn hơn, động cơ tăng trưởng của mạng lưới vẫn đang hiện rõ với sự gia tăng của các Subnet đặc biệt là những Subnet chất lượng và nguồn vốn từ các tổ chức tài chính truyền thống. Vấn đề cần khắc phục bây giờ là sự minh bạch của cơ chế phần thưởng TAO hàng ngày cũng như cơ chế quản trị cộng đồng, giúp các Subnet có thể yên tâm xây dựng và phát triển